STEQAR'da tartım kapanınca belge verisi hazırlanır, alıcının GİB e-İrsaliye posta kutusu etiketi yerel mükellef listesinden çözülür ve belge Turkcell e-Şirket servisine gönderilir. Yanıttan ETTN ile belge numarası alınır, belgenin XML, HTML ve PDF görünümleri kantar kayıtlarına yazılır. Numarayı Turkcell'in kendi sayacı verir. Turkcell durumları kodlarla tanımlar; STEQAR bu kodları başarılı, beklemede, hatalı ve iptal olarak sınıflandırır.
Turkcell e-Şirket bu akışta hangi işi üstlenir?
STEQAR, Turkcell e-Şirket e-İrsaliye servisiyle çalışır. Kantar tarafı tartımı bir e-İrsaliye belgesine dönüştürür; belge, müşterinin kendi Turkcell e-Şirket hesabı üzerinden servise iletilir. Belge numarasını Turkcell'in sayacı verir, kantar numarayı kendisi üretmez.
İş bölümünü akılda tutmak, bir sorun çıktığında nereye bakacağınızı gösterir. Tartımın, plakanın, şoförün ve malzemenin doğruluğu kantar kayıtlarında kalır; numaralandırma ve servis yanıtı Turkcell tarafındadır. Tartımdan belgeye geçişin entegratörden bağımsız genel akışını Kantardan otomatik e-İrsaliye nasıl kesilir? yazısında anlattık. Burada yalnızca Turkcell'e özgü davranışlara bakıyoruz.
Tartım kapandıktan sonra sıra nasıl işler?
Bir tartım kapandığında STEQAR şu adımları izler:
- Belge verisi oluşur. Alıcının VKN veya TCKN bilgisi, plaka, şoför, teslimat adresi ve kalemler tartım kaydından derlenir.
- Alıcı etiketi çözülür. Alıcının GİB e-İrsaliye posta kutusu etiketi, yerel olarak saklanan mükellef listesinden bulunur.
- Belge gönderilir. Belge Turkcell e-Şirket servisine iletilir.
- Yanıt okunur. Servisin yanıtından ETTN ve belge numarası alınır.
- Görünümler saklanır. Belgenin XML, HTML ve PDF görünümleri kantar kayıtlarına yazılır.
Kurulumda müşterinin kendi Turkcell e-Şirket hesabına ait kullanıcı adı ve şifre girilir. İsteğe bağlı üç alan daha vardır: Test Ortamı işareti, İrsaliye Seri Kodu ve Taslak Olarak Gönder seçeneği. Bağlantı testi servise erişmeyi dener; başarılı olursa GİB mükellef listesinin arka planda yenilenmesini başlatır. Hesabın hazırlanmasından ilk gönderime uzanan sırayı Turkcell e-Şirket hesabıyla kantar e-İrsaliye kurulumu rehberinde adım adım verdik.
Alıcının mükellef olup olmadığı nasıl anlaşılır?
GİB'in e-İrsaliye mükellef listesi Turkcell servisinden indirilip yerel olarak saklanır. Gönderim sırasında alıcının VKN veya TCKN numarasına ait etiket bu listeden çözülür; kayıt bayatlamışsa liste yenilenmeye çalışılır. Etiket bulunamazsa belge etiketsiz gönderilir ve alıcının posta kutusunu çözmek Turkcell'e bırakılır.
Alıcı e-İrsaliye kullanıcısı değilse Turkcell belgeyi "kullanıcısı değildir" gerekçesiyle geri çevirir. GİB kuralı gereği böyle bir alıcıya belge GİB'in sanal posta kutusuna kesilir; alıcının VKN veya TCKN bilgisi belgede gerçek alıcı olarak kalır ve alıcıya kâğıt çıktı verilir. STEQAR bu durumda aynı ETTN ile yalnızca bir yeniden deneme yapar ve işlemi işlem günlüğüne yazar. GİB kutusu da reddederse gönderim hata olarak biter; hata iletisi alıcının mükellefiyetini doğrulatmaya yönlendirir. Akışın ayrıntısı Alıcı e-İrsaliye kullanıcısı değilse Turkcell'de ne olur? yazısında.
Turkcell durum kodları ve STEQAR'ın sınıflandırması
Turkcell kılavuzu bir belgenin durumunu sayısal kodlarla tanımlar; örneğin 0 taslak, 20 kuyrukta, 40 hata, 60 onaylandı, 80 reddedildi anlamına gelir. STEQAR bu kodları dört gruba ayırır. Tablodaki kod anlamları Turkcell kılavuzuna göredir.
| Kılavuzdaki kodlar | STEQAR sınıfı | Anlamı |
|---|---|---|
| 60, 61, 62, 65, 70, 90, 91, 92 | Başarılı | Belge alıcının kutusundadır; alıcının yanıt vermesi zorunlu değildir, yanıt evresindeki hata teslim edilmiş gönderimi geçersiz kılmaz. |
| 0, 20, 30, 50, 81, 82 | Beklemede | Süreç sürmektedir; GİB'e gönderiliyor durumu başarı sayılmaz. |
| 40 | Hatalı | Gönderim hata ile sonuçlanmıştır. |
| 80 | İptal | Alıcı reddidir. e-İrsaliye iptal edilemez; ret hatalı sayılmaz, böylece yeniden gönderim daveti oluşmaz. |
Her kodun anlamı ve sınıfın gerekçesi Turkcell e-İrsaliye durum kodları yazısında.
STEQAR kaydındaki başarılı sonucu, Turkcell servisinin gönderimi kabul etmesi anlamına gelir. Belgenin GİB'deki sonraki durumunu Turkcell panelinden izlersiniz; STEQAR bugün bu durumu Turkcell'den kendiliğinden sorgulamaz.
Numara, taslak modu ve posta kodu
STEQAR numara alanına "OTOMATIK" yazar ve numarayı Turkcell'in sayacı atar. İrsaliye Seri Kodu girilirse üç harfli bu serinin Turkcell'de tanımlı olması gerekir; alan boşsa Turkcell varsayılan serisini kullanır. Taslak olarak gönderilen belge de aynı sayaçtan numara alır, taslak silinirse sayaçta bir boşluk kalır. Bu işleyiş Turkcell e-İrsaliye numarası ve taslak boşlukları yazısında açıklanıyor.
Taslak Olarak Gönder seçeneği açıkken belge Turkcell'e taslak olarak kaydedilir ve GİB'e iletilmez; kapalıyken belge doğrudan gönderilir. Gerçek kullanımda bu seçenek kapalı olmalıdır. Test sırasında nelere dikkat edileceği Turkcell e-İrsaliye taslak modu yazısında. Teslimat adresinde posta kodu da hem Turkcell hem GİB tarafından zorunlu tutulur; cari ya da yer kartındaki kodun neden önemli olduğunu Cari kartında posta kodu yazısında anlattık.
Gönderimden sonra: görünümler, tekrar gönderim ve bağlantı kesintisi
Gönderim başarılı olunca STEQAR kısa bir bekleme sonrası belgenin XML, HTML ve PDF görünümlerini Turkcell'den alır ve kantar kayıtlarına yazar; Kayıtlar'da Görüntüle ve PDF Kaydet ile açılır. Bir görünüm alınamazsa gönderim yine başarılı kalır. Üç görünümün ne işe yaradığı XML, HTML ve PDF görüntüleme yazısında.
STEQAR bir tartım oturumu için tek bir mantıksal gönderim yürütür: gönderilmiş oturum ikinci kez gönderilmez, devam eden bir gönderim varken yenisi başlatılmaz. ETTN ilk denemeden önce kayda yazılır ve otomatik ya da elle yapılan tüm yeniden denemelerde aynı ETTN kullanılır. Alıcı ya da etiket kaynaklı iş hataları yeniden denemeyle düzelmez, operatör işlemi gerektirir. İnternet yokken tartım, fiş ve plaka okuma sürer; gönderilemeyen belge bekleyen ya da başarısız kayıtlar listesinde durur ve yeniden gönderim bu listeden başlatılır. Mekanizmanın tamamı İnternet kesilince Turkcell e-İrsaliye yazısında.
Maliyet ve entegratör seçimi
Turkcell hesabı, ücretlendirme ya da kontör koşulları ve sözleşme müşteri ile Turkcell arasındadır; bu koşullar STEQAR'ın dışındadır ve Turkcell ile netleştirilmelidir. Entegratör STEQAR'da bir ayardır ve aynı kurulumda birden fazla entegratör hesabı tanımlanabilir. Hangi kalemlerin sorulacağını Kantar için Turkcell e-İrsaliye maliyeti ve entegratör seçimi yazısında topladık. Seçeneklerin yan yana karşılaştırması ise Kantar e-İrsaliye entegratörleri yazısında. Belgenin e-Fatura mı e-İrsaliye mi olması gerektiğinden emin değilseniz e-İrsaliye mi e-Fatura mı? yazısına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Turkcell e-Şirket ile kantardan e-İrsaliye nasıl gönderilir?
Tartım kapanınca STEQAR belge verisini hazırlar, alıcının GİB e-İrsaliye posta kutusu etiketini yerel mükellef listesinden çözer ve belgeyi Turkcell e-Şirket servisine gönderir. Servisin yanıtından ETTN ile belge numarası alınır; belgenin XML, HTML ve PDF görünümleri kantar kayıtlarına yazılır.
Alıcı e-İrsaliye mükellefi değilse belge nereye gider?
Turkcell bu alıcıya yapılan gönderimi kullanıcısı olmadığı gerekçesiyle geri çevirir. GİB kuralı gereği belge GİB'in sanal posta kutusuna kesilir; STEQAR aynı ETTN ile tek bir yeniden deneme yapar, alıcının VKN veya TCKN bilgisi belgede gerçek alıcı olarak kalır ve alıcıya kâğıt çıktı verilmesi gerekir.
Turkcell durum kodları STEQAR'da nasıl yorumlanır?
Turkcell kılavuzu taslak, kuyrukta, onaylandı, reddedildi gibi durumları sayısal kodlarla tanımlar. STEQAR bu kodları başarılı, beklemede, hatalı ve iptal olmak üzere dört gruba ayırır; kılavuzda bulunmayan bir kod beklemede sayılır ve ham değeriyle kayda yazılır.
Aynı tartım için e-İrsaliye iki kez gönderilebilir mi?
STEQAR bir tartım oturumu için tek bir mantıksal gönderim yürütecek biçimde kurgulanmıştır. Gönderilmiş oturum ikinci kez gönderilmez, devam eden bir gönderim varken yenisi başlatılmaz ve ETTN ilk denemeden önce kayda yazılarak tüm yeniden denemelerde aynı ETTN kullanılır.
STEQAR, Turkcell e-Şirket'in yanı sıra başka e-İrsaliye entegratörleriyle de çalışır; EDM Bilişim, Paraşüt, Logo, Orkestra ve KolayBi bu seçenekler arasındadır. Farkları Kantar e-İrsaliye entegratörleri yazımızda karşılaştırdık.