İnternet kesildiğinde tartım, fiş ve plaka okuma çevrimdışı sürer. Gönderilemeyen e-İrsaliye bekleyen ve başarısız kayıtlar listesinde, yani kuyrukta durur; bağlantı döndüğünde yeniden gönderimi operatör başlatır. Turkcell'e gönderim bir POST isteği olduğundan STEQAR onu otomatik yeniden denemez; amaç mükerrer yasal belgeyi önlemektir. Sonucun belirsiz kaldığı durumlarda doğrulama Turkcell panelinden yapılır.
Kesinti anında sahada ne sürer?
Kantarın asıl işi internete bağlı değildir. Araç kantara çıkar, plakası okunur, ağırlık alınır, tartım kaydedilir ve fiş yazıcıdan çıkar; bu adımların hiçbiri internet beklemez. Şebekenin zayıf olduğu sahalarda bu bağımsızlığın neden önemli olduğunu Kahramanmaraş ocak yazımızda anlattık.
Etkilenen tek halka, tartımdan doğan e-İrsaliyenin Turkcell'e gidişidir. Akış şöyle ilerler: tartım kapanır, fiş ve irsaliye verisi oluşur, alıcının posta kutusu etiketi yerel mükellef listesinden çözülür, belge Turkcell e-Şirket servisine gönderilir ve yanıttan ETTN ile belge numarası alınır. Gönderim adımı Turkcell'e ulaşmayı gerektirir; bağlantı yoksa bu adım tamamlanamaz. Akışın tamamı için Turkcell e-Şirket ile kantardan otomatik e-İrsaliye yazısına bakabilirsiniz.
Kuyruk ne demektir?
Bu yazıda kuyruk, gönderilemeyen e-İrsaliyelerin durduğu bekleyen ve başarısız kayıtlar listesidir. Kesinti sırasında gönderilemeyen belge bu listede kalır; operatörün tartımı yeniden yapması gerekmez. Bağlantı döndüğünde yeniden gönderimi başlatan, listedeki kaydı açan operatördür.
Kuyruk sözcüğü iki yanlış anlamaya açıktır. Birincisi, bu liste Turkcell kılavuzundaki 20 Kuyrukta durumuyla aynı şey değildir; o durum belgenin Turkcell tarafındaki halini anlatır. Durum kodlarının tamamını Turkcell e-İrsaliye durum kodları yazısında açıkladık. İkincisi, listedeki bir kayıt gönderilmiş değildir; gönderimin tamamlanması için operatörün yeniden gönderimi başlatması gerekir.
Gönderim isteği neden otomatik yeniden denenmez?
Turkcell'e e-İrsaliye göndermek bir POST isteğidir ve başarılı her istek yeni bir yasal belge oluşturur. Bağlantı gönderim sırasında koparsa iki ihtimal vardır: istek Turkcell'e hiç ulaşmamıştır ya da ulaşmış, belge oluşmuş ama yanıt dönmemiştir. İstemci bu ikisini birbirinden ayıramaz. İsteği sessizce tekrarlamak ikinci ihtimalde aynı sevk için iki belge doğurur. STEQAR bu nedenle gönderim isteğini otomatik yeniden denemez; yasal belgeyi çoğaltmak, bir beklemeyi uzatmaktan çok daha pahalı bir hatadır.
Aynı ilke yoğunluk yanıtında da geçerlidir. Turkcell servisi yoğunluk (kota) yanıtı verdiğinde yalnızca okuma, güncelleme ve silme türü istekler yeniden denenir; gönderim denenmez. Turkcell tarafındaki kota ve yoğunluk sınırları bu yazıda yer almaz. Bunlar, hesabınızın koşullarıyla birlikte Turkcell ile netleştirilecek konulardır; çerçeveyi maliyet ve entegratör seçimi yazısında topladık.
Mükerrer koruma STEQAR tarafında nasıl işler?
Otomatik yeniden denemenin kapalı olması, mükerrer korumanın tek halkası değildir. STEQAR kendi tarafında şu kuralları uygular:
- Bir tartım oturumu için tek bir mantıksal gönderim yürütülür; gönderilmiş oturum ikinci kez gönderilmez.
- Aynı oturum için bir gönderim sürerken yenisi başlatılmaz.
- ETTN, ilk denemeden önce kayda yazılır ve her yeniden gönderimde aynı ETTN kullanılır. Turkcell bağlantısı, bu sabit ETTN'e dayanan istemci tarafı mükerrer korumasını destekler olarak tanımlıdır.
- Alıcıdan ya da posta kutusu etiketinden kaynaklanan iş hataları yeniden denemeyle düzelmez; bunlar operatör işlemi gerektirir.
Bunlar STEQAR'ın kendi önlemleridir. Turkcell'in aynı ETTN'li ikinci isteğe nasıl yanıt verdiği konusunda bir iddiada bulunmuyoruz; bu yüzden "mükerrer hiç olmaz" türünden bir söz de vermiyoruz. Belirsiz sonuçta panel kontrolünün vazgeçilmez olmasının nedeni budur.
Sonuç belirsizse kim ne yapar?
Aşağıdaki tablo, kesintiyle karşılaşılan başlıca durumları ve her birinde sorumluluğun kimde olduğunu özetler.
| Durum | STEQAR ne yapar | Operatör ne yapar |
|---|---|---|
| Bağlantı yok, tartım yapıldı | Tartım, fiş ve plaka okuma sürer; gönderilemeyen e-İrsaliye listede kalır | Bağlantı döndüğünde listeden yeniden gönderimi başlatır |
| Gönderim sürerken bağlantı koptu, yanıt gelmedi | İsteği kendiliğinden tekrarlamaz | Turkcell panelinde belgenin oluşup oluşmadığına bakar; oluşmadıysa yeniden gönderir |
| Uygulama gönderim sırasında kapandı | Kaydı başarısız işaretler ve yeniden göndermeden önce panelden doğrulamayı isteyen bir ileti yazar | İletinin istediğini yapar; yeniden gönderimi elle başlatır |
| Turkcell yoğunluk yanıtı verdi | Okuma, güncelleme ve silme türü istekleri yeniden dener; gönderimi denemez | Gönderimi daha sonra kendisi başlatır |
| Alıcı ya da etiket kaynaklı iş hatası | Bunu yeniden denemeyle düzelmeyen bir iş hatası sayar | Alıcı bilgisini düzeltir, sonra yeniden gönderir |
Doğrulama adımı operatörün işidir: belgenin oluşup oluşmadığına Turkcell panelinden bakılır. Alıcının e-İrsaliye kullanıcısı olmadığı özel durumun nasıl işlendiğini alıcı e-İrsaliye kullanıcısı değilse yazısında anlattık.
Kesinti bittikten sonra kontrol listesi
- Bekleyen ve başarısız kayıtlar listesini açın; kesinti saatlerinde oluşan kayıtları ayırın.
- Gönderim sırasında bağlantının koptuğu ya da uygulamanın kapandığı kayıtlar için Turkcell panelinde belgenin oluşup oluşmadığına bakın.
- Belge oluşmamışsa yeniden gönderimi başlatın; oluşmuşsa aynı sevk için tekrar göndermeyin.
- Başarılı gönderimlerde XML, HTML ve PDF görünümlerinin kayıtlara geldiğini kontrol edin; ayrıntı Turkcell e-İrsaliye XML, HTML ve PDF görüntüleme yazısında.
- Hata ile dönen kayıtlarda hata iletisini okuyun; alıcı kaynaklıysa bilgiyi düzeltin.
Listede bekleyen bir kayıt, gönderimi tamamlanana kadar Turkcell'e ve GİB'e ulaşmış sayılmaz. Kesinti uzadıkça listedeki kayıtlar da çoğalır. Kesinti sırasında aracın sevkinin nasıl yürütüleceği mevzuat ve işletme kuralı meselesidir; bu yazı hukuki görüş değildir. Kuralı mali müşavirinizle önceden netleştirin. Yedek bir hat, örneğin ikinci bağlantı ya da mobil veri, bekleme süresini kısaltır.
Kendi kantarınızda nasıl denersiniz?
Davranışı anlatımla değil denemeyle görmek en sağlıklısıdır. Deneme için Turkcell'in test servisini kullanan Test Ortamı seçeneğini açın; test sonuçlarının gerçek alıcınızın durumunu yansıtmadığını unutmayın. Hesap ve ayar adımları Turkcell kurulum rehberinde yer alır.
- Tartıma başlamadan önce internet bağlantısını kesin.
- Tartımı tamamlayın; fişin çıktığını ve plakanın okunduğunu kontrol edin.
- e-İrsaliyenin bekleyen ya da başarısız kayıtlar listesinde durduğunu doğrulayın.
- Bağlantıyı geri verin ve yeniden gönderimi listeden kendiniz başlatın.
- Turkcell panelinde aynı sevk için tek bir belge bulunduğunu kontrol edin.
Genel akışı kantardan otomatik e-İrsaliye nasıl kesilir yazısında da bulabilirsiniz.
Tartımı kesintiden korumak kolaydır. Zor olan, yasal belgeyi bir kez ve doğru oluşturmaktır.
Sık sorulan sorular
İnternet kesilince kantarda tartım durur mu?
Hayır. Tartım, fiş ve plaka okuma kantar bilgisayarında internet olmadan da sürer. Yalnızca e-İrsaliyenin Turkcell e-Şirket servisine gönderimi bağlantıya bağlıdır.
Bağlantı gelince bekleyen e-İrsaliyeler nasıl gönderilir?
Gönderilemeyen e-İrsaliye bekleyen ve başarısız kayıtlar listesinde, yani kuyrukta durur. Bağlantı döndüğünde yeniden gönderimi operatör bu listeden başlatır; her yeniden gönderimde aynı ETTN kullanılır.
STEQAR gönderim isteğini neden otomatik yeniden denemiyor?
Turkcell'e gönderim bir POST isteğidir ve yasal bir belge oluşturur. Yanıt gelmeden bağlantı koptuğunda belge Turkcell'de oluşmuş olabilir; isteği kendiliğinden tekrarlamak aynı sevk için ikinci bir belge doğurabilir. Bu mükerrer riskine karşı gönderim isteği otomatik yeniden denenmez.
Gönderimin sonucu belirsiz kalırsa ne yapmalıyım?
Yeniden göndermeden önce Turkcell panelinde belgenin oluşup oluşmadığına bakın. Belge oluşmuşsa tekrar göndermeyin; oluşmamışsa bekleyen ve başarısız kayıtlar listesinden yeniden gönderimi başlatın.
STEQAR, Turkcell e-Şirket'in yanı sıra başka e-İrsaliye entegratörleriyle de çalışır; EDM Bilişim, Paraşüt, Logo, Orkestra ve KolayBi bu seçenekler arasındadır. Farkları Kantar e-İrsaliye entegratörleri yazımızda karşılaştırdık.