İnternet kesildiğinde tartım, fiş ve plaka okuma çevrimdışı sürer; yalnızca Veriban'a gönderim bağlantı ister. Gönderilemeyen belge bekleyen ve başarısız kayıtlar arasında görünür, yeniden gönderimi operatör başlatır. Yanıt kaybolursa sonuç belirsizdir: STEQAR belgeyi kendi kimliğiyle arayan tek bir kurtarma sorgusu yapar, bulamazsa belgenin gönderilmiş olabileceğini bildirir ve yeniden göndermeden önce durumu doğrulamanızı ister.
Kesinti anında kantarda ne sürer?
Kantarın asıl işi internetten bağımsızdır. Araç tartıya çıkar, plaka okunur, ağırlık alınır, tartım kaydedilir ve fiş yazıcıdan çıkar; bunların hiçbiri bağlantı beklemez. Sürücünün bekletilmesi gerekmez. Şebekesi zayıf sahalarda çevrimdışı çalışmanın nasıl göründüğünü Kahramanmaraş ocak yazımızda ele aldık.
Değişen tek şey, tartımdan doğan e-İrsaliyenin Veriban'a gidişidir. Aşağıdaki iki liste ayrımı özetler.
Bağlantı olmadan sürenler
- Tartım ve net ağırlığın hesaplanması
- Kantar fişinin yazdırılması
- Plaka okuma ve tartım kaydı
Bağlantı isteyenler
- Veriban'a giriş
- Alıcının posta kutusu etiketinin sorgulanması
- Belgenin gönderilmesi ve yanıtın alınması
- Belge görünümlerinin kantar kayıtlarına alınması
Gönderilemeyen belge nerede bekler?
Bağlantı yokken Veriban'a ulaşamayan e-İrsaliye, kantar kayıtlarında bekleyen ve başarısız kayıtların listesinde yer alır. Bağlantı geri geldiğinde o listeden yeniden gönderimi başlatmak operatöre düşer. Yeniden gönderim, belgenin ilk denemedeki kimliğiyle yapılır; yani aynı tartım için yeni bir kimlik üretilmez. Genel çevrimdışı tasarımı Kantardan otomatik e-İrsaliye nasıl kesilir? yazısında anlattık; bu yazı Veriban'a özgü kuralları ekler.
Listeyi vardiya sonu kontrolüne eklemek iyi bir alışkanlıktır. Hangi kaydın yeniden gönderilmesi gerektiğine karar verirken tartım zamanını, plakayı ve alıcıyı birlikte kullanın; üçü aynı tartımı tarif eder.
Yanıt kaybolursa: belirsiz sonuç
Bir gönderim iki parçadan oluşur: istek ve onun yanıtı. Bağlantı hatası, zaman aşımı ya da çözülemeyen bir yanıt durumunda STEQAR yanıtı alamaz. İsteğin Veriban'a ulaşıp belgenin orada oluşup oluşmadığı bu noktada bilinemez; sonuç belirsizdir. İki uçta da sağlam bir cümle kurulamaz: ne "gitti" ne "gitmedi" denebilir.
Belirsiz sonuçta STEQAR aynı gönderim çağrısını hemen yinelemez. Bunun yerine belgeyi kendi kimliğiyle arayan tek bir salt-okuma sorgusu yapar. Buna kurtarma sorgusu diyoruz: amacı yeni bir şey göndermek değil, ilk gönderimden geriye bir iz kalıp kalmadığına bakmaktır.
Kurtarma sorgusunun üç olası sonucu
| Durum | Kayıtta ne olur? |
|---|---|
| Veriban belgeyi kesin olarak reddetti | Belge oluşmadığı bilindiği için kurtarma sorgusu yapılmaz; ret olarak kalır. |
| Yanıt alınamadı, sorgu belgeyi buldu | Gönderim "yanıt kurtarma sorgusuyla doğrulandı" notuyla başarılı sayılır. |
| Yanıt alınamadı, sorgu belgeyi bulamadı ya da sorgu da yanıtsız kaldı | Sonuç belirsiz kalır: gönderim sonucu doğrulanamadı, belge gönderilmiş olabilir, yeniden göndermeden önce durumu sorgulayın. |
Üçüncü satır en çok yanlış okunan satırdır. Bulunamadı sonucu, belgenin gönderilmediği anlamına gelmez; yalnızca sorgunun bir iz görmediğini söyler. Bu yüzden STEQAR sonucu gönderilmedi diye değil, doğrulanamadı diye bildirir.
Aynı belge kimliği neden önemli?
STEQAR her belge için bir kimlik üretir ve bunu ilk denemeden önce kayda yazar. Elle ya da otomatik tüm yeniden denemelerde aynı kimlik kullanılır ve belge Veriban'a bu kimlikle iletilir. Böylece aynı tartıma ait bütün denemeler aynı belgeyi işaret eder. Veriban bu belgenin sistemde kayıtlı olduğunu ve yanıttaki kimliğin STEQAR'ın kendi kimliğiyle aynı olduğunu bildirirse STEQAR bunu zaten kayıtlı başarısı sayar: mevcut numara kullanılır ve ikinci bir belge oluşmuş sayılmaz. Başka bir kimliğe ait kayıt bu yoldan başarı olarak kabul edilmez.
Bağlantı katmanı da gönderim çağrısını kendiliğinden yinelemez ve yazma sırasında yeniden giriş yapmaz. Bu önlemlerin hepsi mükerrer belge riskini azaltmak içindir. Riskin hiç kalmadığı anlamına gelmez; bu yüzden belirsiz bir sonuçta panelden doğrulama kural olarak kalır. Numaranın ve kimliğin rolünü Veriban'da e-İrsaliye numarasını kim verir? yazısında ayrıca açıkladık.
Sonuç belirsizse adım adım
- Kaydı olduğu gibi bırakın. Belirsiz sonuçlu kaydı hemen yeniden göndermeyin.
- Kaydı not edin. Tartım zamanını, plakayı ve alıcıyı yazın; portalda ararken bu üçü size yol gösterir.
- Veriban portalında belgeye bakın. Belgenin oluşup oluşmadığını yeniden göndermeden önce doğrulayın.
- Belge görünüyorsa durun. Gönderim gerçekleşmiştir; aynı tartım için yeni bir gönderim başlatmayın.
- Belge görünmüyorsa karar verin. Yeniden gönderimi kantar kayıtlarından siz başlatırsınız. Emin değilseniz önce Veriban ile iletişime geçin.
Burada son söz Veriban portalındaki kayıttadır; STEQAR'ın kurtarma sorgusu o kaydın yerine geçmez.
Uygulama gönderim sırasında kapanırsa
Elektrik gidebilir, bilgisayar beklenmedik biçimde yeniden başlayabilir. Gönderim sürerken uygulama kapanırsa ilgili kayıt başarısız işaretlenir ve kayda, yeniden göndermeden önce belgenin kesilip kesilmediğini entegratör panelinden doğrulama yönünde bir not yazılır. Bu durumda otomatik yeniden gönderim yoktur; doğrulama ve gönderim kararı operatöre kalır.
Bir vardiyada kesinti olursa
Vardiya sırasında bağlantı gitsin ve birkaç kamyon bu sürede tartılsın. Fişler normal çıkar, plakalar okunur. Gönderimler denendiği için ilgili kayıtlar bekleyen ya da başarısız olarak listede görünür. Bağlantı döndüğünde sorumlu önce listeyi açar; sonucu belirsiz olanlar için Veriban portalında belgeye bakar, belgesi görünenleri bırakır, görünmeyenlerin yeniden gönderimini başlatır. Sıra önce bakmak, sonra göndermektir.
- Belirsiz sonuçlu kayıtları kimin doğrulayacağını önceden belirleyin.
- Veriban portalına girebilen bir kişinin her vardiyada ulaşılabilir olmasını sağlayın.
- Operatörlere belirsiz ileti gördüklerinde hemen yeniden göndermemeyi öğretin.
Bu yazı deneme sayısı, bekleme aralığı ya da süre gibi değerler vermez; yalnızca kodlanmış davranışı anlatır. Kesinti sırasında sevkin nasıl yürütüleceği mevzuat ve işletme kuralı meselesidir; kuralı mali müşavirinizle önceden netleştirin. Karşılaştırma için Kantar e-İrsaliye entegratörleri yazısına bakabilirsiniz.
Veriban hattının tamamı Veriban ile kantardan otomatik e-İrsaliye yazısında özetlenmiştir.
Yanıt kaybolduğunda doğru sıra şudur: önce Veriban portalına bakmak, sonra gerekiyorsa göndermek.
Sık sorulan sorular
İnternet kesilince kantar çalışmaya devam eder mi?
Evet. Tartım, fiş ve plaka okuma çevrimdışı sürer. Yalnızca e-İrsaliyenin Veriban'a iletilmesi, yani giriş, alıcı sorgusu ve gönderim bağlantı gerektirir.
Gönderilemeyen e-İrsaliye nerede görünür, kim yeniden gönderir?
Bekleyen ve başarısız kayıtların listesinde görünür. Bağlantı geri geldiğinde yeniden gönderimi operatör başlatır. Her yeniden deneme belgenin ilk denemedeki kimliğiyle yapılır.
Gönderim yanıtı gelmezse belgenin Veriban'a ulaşıp ulaşmadığı nasıl anlaşılır?
Yanıt alınamazsa sonuç belirsizdir. STEQAR belgeyi kendi kimliğiyle arayan tek bir salt-okuma kurtarma sorgusu yapar. Belge bulunursa gönderim başarılı sayılır; bulunamazsa sonuç doğrulanamadı olarak kalır. Bulunamadı, gönderilmedi demek değildir; yeniden göndermeden önce durumu Veriban'dan doğrulayın.
Aynı belgenin ikinci kez oluşması engellenir mi?
Her yeniden deneme aynı belge kimliğiyle yapılır. Veriban bu kimliğin sistemde kayıtlı olduğunu bildirirse STEQAR bunu zaten kayıtlı başarısı sayar, mevcut numarayı kullanır ve ikinci bir belge oluşmuş saymaz. Yine de belirsiz sonuçta panelden doğrulama adımı gereklidir.
STEQAR, Veriban'ın yanı sıra başka e-İrsaliye entegratörleriyle de çalışır; EDM Bilişim, Paraşüt, e-Logo, Turkcell e-Şirket, Orkestra ve KolayBi bu seçenekler arasındadır. Farkları Kantar e-İrsaliye entegratörleri yazımızda karşılaştırdık.