STEQAR, QNB'nin işlem durumu, gönderim durumu, alıcı yanıtı ve ulaştı bilgisini öncelik sırasıyla tek sonuca çevirir: başarılı, beklemede, hatalı ya da iptal. Bilinmeyen ya da eksik yanıt hatalı sayılır. Alıcının reddi iptal sınıfına girer. Başarılı sonuç, QNB'nin belgeyi kabul edip işlemesidir; belgenin GİB'deki sonraki durumu QNB portalından izlenir.
QNB'nin dört durum bilgisi
QNB bir belge hakkında tek bir durum değil, birbirini tamamlayan dört bilgi verir:
- İşlem durumu. Belge alındı mı, işleme hatası mı aldı, işlendi mi?
- Gönderim durumu. Belgenin gönderim sürecindeki hali; kuyruğa eklendi gibi ara durumlar bu bilgidedir.
- Alıcı yanıtı. Yanıt gerekmiyor mu, bekleniyor mu, alıcı reddetti mi, kabul etti mi?
- Ulaştı bilgisi. Belge alıcıya ya da GİB'e ulaştı mı?
Operatör için dört bilgiyi birlikte yorumlamak zordur. STEQAR bu yüzden hepsini okur ve kayıtta tek bir sonuç gösterir. Entegrasyonun genel akışı için QNB eSolutions kantar e-İrsaliye entegrasyonu yazısına bakabilirsiniz.
Dört bilgi tek sonuca nasıl dönüşür?
Dönüşüm bir öncelik sırasıyla yürür; üstteki kural geçerliyse alttakilere bakılmaz:
| Sıra | QNB'den gelen bilgi | STEQAR sonucu |
|---|---|---|
| 1 | Gönderim iptal edilmiş | İptal |
| 2 | Alıcı belgeyi reddetmiş | İptal sınıfı |
| 3 | İşleme hatası | Hatalı |
| 4 | İşlendi ve alıcıya ya da GİB'e ulaştı (ya da GİB ya da alıcı yanıtı alındı) | Başarılı |
| 5 | İşlendi ama henüz ulaşmadı | Beklemede |
| 6 | Alındı | Beklemede |
| 7 | Bilinmeyen ya da eksik yanıt | Hatalı |
Bu tablodaki son satır önemlidir: STEQAR emin olmadığı durumda güvenli tarafı seçer ve belgeyi başarılı saymaz. Belgenin QNB'de gerçekte ne durumda olduğunu bilemiyorsak, operatörün kontrol etmesini isteriz.
Beklemede ne demek?
Beklemede, belgenin sürecin ortasında olduğu anlamına gelir: ya QNB belgeyi almış ama henüz işlememiştir, ya da işlemiştir ama alıcıya ya da GİB'e ulaştığı bilgisi gelmemiştir. Bu bir hata değildir. Hatta QNB'de kuyruğa eklendi şeklindeki bir gönderim durumu da hata sayılmaz. Beklemedeki bir kayıt için operatörün yapacağı bir şey yoktur; STEQAR numara beklemesi sırasında durumu sorar. Beklemenin süresi dolarsa kayıt numarasız başarı olarak görünebilir; bunu numara ve bekleme yazısında anlattık.
Hatalı ve iptal
İşleme hatası aldığında belge hatalı sayılır ve QNB'nin açıklaması sonuç iletisine yazılır: belge işlenemedi ve nedeni söylenir. QNB gönderimi reddederse ya da belge kimliği hiç dönmezse sonuç yine başarısızdır. Alıcının red yanıtı ise ayrı bir yoldur: bu durumda belge iptal sınıfına girer ve hatalı sayılmaz. Gerekçesi şudur: alıcı belgeyi reddettiyse bir hata oluşmamıştır, bir karar verilmiştir; hatalı sayılsaydı sistem operatöre yeniden gönderim daveti çıkarırdı ve aynı belge ısrarla yeniden gönderilirdi. Yeniden göndermenin nasıl yapıldığını İnternet kesilince QNB e-İrsaliye yazısında bulabilirsiniz. STEQAR, QNB'nin yeniden gönderilebilir bilgisini okur ama QNB'nin yeniden gönderim işlemini çağırmaz.
Başarılı sonucun sınırı
Kayıttaki başarılı sonuç, QNB'nin belgeyi kabul etmesidir; numarayı QNB atıyorsa belgeyi işleyip numara atamasıdır. Kabul tek başına geçerlilik demek değildir: belge QNB'ye iletildikten sonra işleme hatası alabilir. STEQAR bunu numara beklemesi sırasında sorar ve hata gelirse sonucu başarısız yapar. Belgenin GİB'deki sonraki durumu ise QNB portalından izlenir; ana uygulama bu durumu gönderimden sonra kendiliğinden sorgulamaz. e-İrsaliye iptal edilemez; STEQAR de QNB üzerinden uzaktan iptal işlemi yapmaz.
Kayıtta başarılı yazması, belgenin GİB tarafında tamamlandığı anlamına gelmez. Belge takibi yapan biri varsa durumu QNB portalından kontrol etmelidir.
Reddedilen belge ve açıklama
QNB gönderimi reddederse sonuç başarısızdır ve QNB'nin reddi sonuç iletisinde yer alır. Belge kimliği dönse bile belge sonradan işleme hatası alabilir; bu durumda QNB'nin açıklaması da iletiye yazılır. Hatanın nedeni çoğu zaman belgenin verisindedir; düzeltme kantarda yapılır. Hangi ayarların belge verisini etkilediğini kurulum rehberinde bulabilirsiniz. e-İrsaliyenin e-Faturadan farkı ve neden ayrı sonuçlar taşıdığı için e-İrsaliye mi, e-Fatura mı? yazısına, genel akış için Kantardan otomatik e-İrsaliye nasıl kesilir? yazısına bakın.
Sınıf kayıtta nerede görünür?
Sonuç, kantarın bekleyenler, başarısızlar ve kayıtlar listelerinde görünen durumun kendisidir. Aynı belge zaman içinde sınıf değiştirebilir: önce beklemede görünür, işlenip alıcıya ulaşınca başarılıya döner. Bu yüzden bir kaydın durumuna bakarken sonucun o andaki hal olduğunu akılda tutmak gerekir. Yeni bir sorgu yapıldığında durum güncellenir; operatörün durumu elle değiştirmesi gerekmez ve mümkün de değildir.
Operatör sınıfa göre ne yapar?
Dört sınıfın her biri operatörden farklı bir tepki bekler:
| Sonuç | Anlamı | Operatörün yapacağı |
|---|---|---|
| Başarılı | QNB belgeyi kabul etti ve işledi. | Ek işlem yok; takip gerekiyorsa QNB portalına bakılır. |
| Beklemede | Belge sürecin ortasında. | Beklenir; numara gecikirse kayıttaki belge kimliğiyle QNB'de aranır. |
| Hatalı | İşleme hatası, red ya da bilinmeyen yanıt. | Hata iletisi okunur, neden düzeltilir ve gerekirse Tekrar Gönder kullanılır. |
| İptal | Gönderim iptal edilmiş ya da alıcı reddetmiş. | Yeniden göndermeden önce alıcıyla konuşulur. |
İptal sınıfındaki bir kaydı doğrudan yeniden göndermek yerine önce nedenini anlamak gerekir; alıcının reddettiği bir belgeyi ısrarla göndermek sorunu çözmez.
Dört bilgi, tek sonuç: emin olunmayan her durum başarılı değil, hatalı sayılır.
Sık sorulan sorular
STEQAR QNB'nin durum bilgisini nasıl yorumlar?
QNB'nin dört parçalı durum bilgisini (işlem durumu, gönderim durumu, alıcı yanıtı ve ulaştı bilgisi) öncelik sırasıyla tek bir sonuca çevirir: başarılı, beklemede, hatalı ya da iptal.
Bilinmeyen bir durum başarılı sayılır mı?
Hayır. Bilinmeyen ya da eksik yanıt hatalı sayılır; bu güvenli taraftır ve belge asla yanlışlıkla başarılı gösterilmez.
Alıcı belgeyi reddederse sonuç nedir?
Alıcının red yanıtı iptal sınıfına girer. Hatalı sayılmaz; böylece sistem yeniden gönderim daveti oluşturmaz.
Kayıttaki başarılı sonuç belgenin geçerli olduğunu gösterir mi?
Hayır. Başarılı sonuç, QNB'nin belgeyi kabul etmesi ve işleyip numara atamasıdır. Kabul tek başına geçerlilik demek değildir; işleme hatası sonradan görülebilir ve belgenin GİB'deki sonraki durumu QNB portalından izlenir.
STEQAR, QNB eSolutions'ın yanı sıra başka e-İrsaliye entegratörleriyle de çalışır; EDM Bilişim, Turkcell e-Şirket, Orkestra e-Faturacım, Veriban ve e-Logo bu seçenekler arasındadır. Farkları Kantar e-İrsaliye entegratörleri yazımızda karşılaştırdık.