Numarayı QNB atar: kantar numara alanını boş gönderir, belge kimliğini (ETTN) yerel anahtar olarak kullanır ve QNB'nin atadığı numarayı kayda yazar. Atama asenkron olduğu için STEQAR sınırlı süre, aralıklı olarak QNB'ye sorar. Süre dolarsa kayıt numarasız başarı olarak görünür ve sonuç iletisi belgenin ETTN'ini gösterir.
Numarayı kim verir?
e-İrsaliye numarası, belgenin seri, yıl ve sıra bilgisini taşıyan tek kimliğidir. Entegratörlerin bir kısmında numarayı yazılım kurar; QNB eSolutions'da ise numarayı QNB atar. Kantar tarafında numara alanı otomatik seçeneğiyle işaretlenir ve belgeyi QNB'ye gönderirken belge numarası alanı boş gider. QNB belgeyi aldıktan sonra numarayı kendi varsayılan serisinden verir. STEQAR bu numarayı üretmez, kendi içinde bir sayaç tutmaz ve numara sırasını takip etmeye çalışmaz. Bunun pratik sonucu şudur: aynı kantardan giden belgelerin numaraları QNB'nin elinde belirlenir ve kantar bunları yalnızca kayda yazar.
Numaranın hangi seriden ve hangi biçimde atandığı, serinin portalda nasıl tanımlandığı ve sıranın ardışık olup olmadığı QNB tarafının konusudur; STEQAR bu konularda bir iddiada bulunmaz. Genel akışı ve QNB ile çalışmanın bütününü QNB eSolutions kantar e-İrsaliye entegrasyonu yazısında anlattık.
Belge kimliği neden önemlidir?
Numara gönderimden sonra belli olacağına göre, belgeyi QNB'de bulmanın başka bir yolu gerekir. Bu yol belge kimliğidir (ETTN). STEQAR kimliği QNB'deki yerel tekil anahtar olarak kullanır ve iki kural uygular: kimlik ilk denemeden önce kantar kaydına yazılır, ve sonraki tüm yeniden denemelerde, elle ya da otomatik, aynı kalır. Böylece bir gönderim sonucunu alamadığınızda belge kimliğiyle QNB'ye sorulabilir. Yanıt kaybolduğunda bu anahtarın nasıl kullanıldığını İnternet kesilince QNB e-İrsaliye yazısında ele aldık.
Gönderimden önce verilen kararlar
Numara ve kimlik kararı, QNB'ye çağrı yapılmadan önce verilir. Belge kimliği boşsa ya da numara geçersizse gönderim başlamaz ve operatöre bir ayar ya da veri sorunu bildirilir. Bu sıra bilinçlidir: kararsız bir belgenin QNB'ye gidip orada yarım kalması yerine, sorun kantarda yakalanır. Kurulum sırasında hangi alanların bu kararı etkilediğini kurulum rehberinde bulabilirsiniz.
Numara beklenirken ne olur?
QNB numarayı asenkron atar. STEQAR belgeyi gönderdikten sonra, numara atanana ya da belge kesin başarısız olana kadar, sınırlı süre boyunca ve aralıklı olarak QNB'ye sorar. Bu bekleme gönderim işçisinde koşar; yani tartım ekranı ve diğer işlemler donmaz. Bekleme sırasında üç şey olabilir:
| Bekleme sırasında gelen yanıt | STEQAR ne yapar? |
|---|---|
| İşlendi ve geçerli numara | Numara kayda yazılır ve belge arşivi alınır. |
| İşleme hatası, iptal ya da alıcı reddi | Sonuç başarısız olur; QNB'nin açıklaması iletide gösterilir. |
| Sorgu hatası | Bekleme sırasındaki sorgu hatası, bekleme sayılır ve bir sonraki sorguyla devam edilir. |
Alıcı reddi ve iptalin durum sınıflarındaki yerini QNB e-İrsaliye durumları yazısında topladık.
Numara süresinde gelmezse
Bekleme süresi sınırlıdır. Süre dolduğunda numara hâlâ atanmamışsa sürücü gönderimi başarılı döndürür; çünkü belge QNB'ye iletilmiştir ve QNB'nin elindedir. Kayıtta numara alanı boş görünür ve sonuç iletisi belgenin ETTN'ini gösterir; bu ETTN ile QNB portalında belgeyi bulabilirsiniz. Kritik bir ayrıntı: bu kaydı sonradan kendiliğinden numaralandıran bir adım ana uygulamada bugün yoktur. Numarasız kalan bir kaydı tamamlamak için QNB tarafındaki durumu kontrol etmek ve gerekiyorsa bizimle konuşmak gerekir. Bekleme süresinin sahada yeterli olup olmadığına dair bir rakam vermiyoruz.
Pratik öneriler
- Numarasız kalan bir kaydı gördüğünüzde belgeyi hemen yeniden göndermeyin; önce ETTN ile QNB'de belgenin durumuna bakın.
- Numara bekleme süresi dolan kayıtları günün sonunda gözden geçirmek, evrakı geciktirmemek için iyi bir alışkanlıktır.
- Belgenin numarası kayda yazıldıktan sonra XML, HTML ve PDF görünümleri alınır; bu adım arşiv yazısında anlatılıyor.
Numara ve belge düzeni, e-İrsaliyenin e-Faturayla karıştırıldığı yerlerde de sorun çıkarabilir; farkı e-İrsaliye mi, e-Fatura mı? yazısında açıkladık.
Numara ile belge kimliği aynı şey değildir
Sahada sık karışan bir nokta, belge numarası ile belge kimliğinin aynı sanılmasıdır. Numara, belgenin üzerinde görünen ve alıcıyla paylaşılan kimliktir; seri, yıl ve sıra bilgisini taşır ve QNB tarafından atanır. Belge kimliği (ETTN) ise belgeyi sistemde tekil olarak tanımlayan anahtardır ve kantar tarafından üretilir. Kantar fişinin numarası da bunlardan ayrıdır: o, tartım kaydının kendi sıra numarasıdır. Bir belgeyi QNB portalında ararken numara henüz atanmamışsa belge kimliğiyle aramak gerekir; numara atandıktan sonra ikisi de kayıtta yan yana durur.
Numara atandıktan sonra
İşlendi bilgisi ve geçerli numara geldiğinde STEQAR numarayı kantar kaydına yazar ve belgenin XML, HTML ve PDF görünümlerini arşive alır. Kayıt bu andan itibaren tamamlanmış sayılır; operatörün numarayı elle girmesi ya da kopyalaması gerekmez. Numara atanmadan arşiv alınmaz, çünkü görünümlerin numarasız oluşması kayıtta iki farklı hal doğururdu. Bekleme sırasında işleme hatası, iptal ya da alıcı reddi gelirse sonuç başarısız olur ve QNB'nin açıklaması iletide gösterilir; durum sınıflarını ayrı bir yazıda açıkladık.
Numarayı QNB verir, kimliği kantar tutar: numara gecikse bile belgenin izi kayıtta kalır.
Sık sorulan sorular
QNB'de e-İrsaliye numarasını STEQAR mı üretir?
Hayır. Kantar numara alanında otomatik seçeneğini kullanır; belge numarası alanı QNB'ye boş gider ve numarayı QNB kendi varsayılan serisinden atar. STEQAR numarayı kendisi üretmez ve yerel sayaç tutmaz.
Belge kimliği (ETTN) ne işe yarar?
QNB'de belge kimliği yerel tekil anahtardır. STEQAR kimliği ilk denemeden önce kayda yazar ve tüm yeniden denemelerde aynı tutar; QNB numarayı atadıktan sonra belgeyi bu anahtarla bulabilir.
STEQAR numarayı ne kadar bekler?
Sınırlı bir süre boyunca, aralıklı olarak QNB'ye sorar. Bekleme gönderim işçisinde koşar ve arayüzü dondurmaz. İşlendi bilgisi ve geçerli numara gelince numara kayda yazılır.
Numara süresinde gelmezse ne olur?
Sürücü gönderimi başarılı döndürür, ancak numara boş kalır ve sonuç iletisi belgenin ETTN'ini gösterir. Bu kaydı sonradan kendiliğinden numaralandıran bir adım ana uygulamada bugün yoktur.
STEQAR, QNB eSolutions'ın yanı sıra başka e-İrsaliye entegratörleriyle de çalışır; EDM Bilişim, Turkcell e-Şirket, Orkestra e-Faturacım, Veriban ve e-Logo bu seçenekler arasındadır. Farkları Kantar e-İrsaliye entegratörleri yazımızda karşılaştırdık.