VBT hataları belgenin durumuna göre sınıflanır. Ağdan önce biten kontroller, oturum ve alıcı doğrulama hatalarında belge VBT'ye ulaşmamıştır. Kayıt aşamasında kesin red de belgenin kaydolmadığını gösterir. Ağ hatası, imza bekleme zaman aşımı ve belirsiz GİB'e gönder sonucunda ise belge VBT'de olabilir; bu sınıflarda yeniden göndermeden önce portaldan kontrol edilir.
Yedi sınıf, belgenin yedi farklı konumu
Bir hata iletisinin işi, belgenin nerede olduğunu söylemektir. Bu yüzden sürücü hataları yalnızca neden değil, belgenin konumuna göre ayırır. Aşağıdaki tablo gönderimde karşılaşabileceğiniz sınıfları aşamalarına göre sıralar.
| İleti | Belge nerede? | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| Ayar, adres, numara, gönderen ya da belge hazırlığı iletisi | VBT'ye ulaşmadı. | Eksik ya da bozuk bilgiyi düzeltip yeniden gönderin. |
| VBT oturumu açılamadı | VBT'ye ulaşmadı. | E-posta ve şifreyi kontrol edin. |
| Alıcının mükellefiyeti doğrulanamadı | VBT'ye ulaşmadı. | Alıcı VKN'sini ve bağlantıyı kontrol edip yeniden gönderin. |
| VBT isteği reddetti (neden) | Kaydolmadı; ikinci çağrı yapılmadı. | Parantez içindeki nedeni düzeltin. |
| VBT sağlayıcısına ulaşılamadı; durum belirsiz | VBT'de oluşmuş olabilir. | Önce portal ya da durum sorgusu. |
| Mali mühür beklemesi zaman aşımına uğradı | VBT'de; GİB'e gönderilmedi. | Belgenin durumuna bakın. |
| Gönderim sonucu belirsiz | VBT'de; GİB'e gitmiş olabilir. | Yeniden göndermeden önce portal. |
İlk üç satır ağ çağrısı yapılmadan ya da kayıt aşamasından önce biter. Bu sınıflarda VBT tarafında bir kayıt oluşmaz ve yapılacak iş bilgiyi tamamlamaktır. Ayarlar için ayarlar yazısı, belge hazırlığı için önizleme yazısı, alıcı doğrulama için alıcı sorgusu yazısı geçerlidir.
Kesin red nasıl tanınır?
Sınıflandırma HTTP durum koduna değil, sağlayıcının döndürdüğü hata bilgisine dayanır. Kimlik hataları ayrı bir sınıftır: oturum açılamadığında iletide kimlik bilgilerini kontrol etmeniz istenir ve kısa bir güvenlik kodu gösterilir. Diğer iş kuralı retlerinde iletinin başında sabit bir ifade, parantez içinde VBT'nin kendi metni gelir. Teknik ayrıntı operatöre gösterilmez, dosya günlüğüne yazılır. Kayıt aşamasında yalnızca bu iki sınıf, yani kimlik reddi ve iş kuralı reddi, belgenin VBT'ye kaydolmadığını kesin olarak söyler. VBT'nin metni parantez içinde olduğu gibi gösterilir; anlaşılmayan bir ret için bu metni VBT portalında ya da VBT desteğiyle birlikte değerlendirin.
Belirsiz sonuç neden ayrı bir sınıftır?
Kayıt çağrısı bağlantı hatasıyla bittiyse ya da dönen yanıt çözülemediyse VBT belgeyi almış olabilir. Bu yüzden sonuç red değil, belirsizdir ve iletide sağlayıcıya ulaşılamadığı ile gönderim durumunun belirsiz olduğu yazar. Sürücü kayıt çağrısını tekrar etmez; sonucu sorgu ya da portal belirler. İkinci sınıf benzerdir: GİB'e gönder çağrısı hata verdiyse ya da yanıtı kesin olumlu değilse belge VBT'dedir ve GİB'e gitmiş olabilir. Burada da tekrar yoktur. Başarısız ya da yarım kalan her gönderim tam olarak bir sonuçla biter; sessiz bir sonuç yoktur ve belge numarası ile ETTN her durumda sonuca eklenir.
İmza bekleniyor ile gönderim sonucu belirsiz
| Soru | İmza bekleniyor | Gönderim sonucu belirsiz |
|---|---|---|
| Belge VBT'de mi? | Evet | Evet |
| GİB'e gönder çağrısı yapıldı mı? | Hayır | Evet, tek kez |
| Belge GİB'e gitti mi? | Hayır | Gitmiş olabilir |
| Red sayılır mı? | Hayır | Hayır |
İki sınıf aynı koda indirilmez, çünkü ilkinde belgenin GİB'e gitmediği, ikincisinde gitmiş olabileceği bilinir. Sağlayıcı GİB'e gönder çağrısına imzanın atılmadığı yönünde cevap verirse bu da imza bekleniyor sınıfına yazılır; red sayılmaz. İkisinde de belge numarası ve ETTN sonuçla birlikte döner; böylece belgeyi sonradan sorgulamak mümkün kalır.
Okuma çağrılarında hata
Alıcı ve durum sorguları okuma çağrılarıdır. Ağ hatasında yeniden deneme ayarı kadar tekrarlanırlar. Oturum düşmüşse bir kez yeniden giriş yapılır; ikinci oturum hatası kesindir. Durum sorgusunun hata vermesi sessiz bırakılmaz, sebep sonuçta taşınır. Durum sorgusu ayrıntıları durum sorgusu yazısında.
Şifre ve oturum bilgisi nereye sızmaz?
Şifre ve oturum bilgisi hata iletilerine, günlüğe ve sonuç kaydına yazılmaz. Kimlik hatasında operatöre yalnızca genel bir ileti ve kısa bir güvenlik kodu gösterilir.
Hata sınıfına göre karar ağacı
- İleti ayar, numara, gönderen, belge ya da oturum hakkındaysa belge VBT'ye ulaşmamıştır; düzeltip yeniden gönderin.
- İleti alıcının doğrulanamadığını söylüyorsa VKN'yi ve bağlantıyı kontrol edin; belge VBT'ye ulaşmamıştır.
- İleti VBT'nin isteği reddettiğini söylüyorsa parantez içindeki nedeni düzeltin.
- İleti sağlayıcıya ulaşılamadığını ve durumun belirsiz olduğunu söylüyorsa önce portala ya da durum sorgusuna bakın.
- İleti mali mühür beklemesini söylüyorsa belgenin durumuna bakın; belge GİB'e gönderilmemiştir.
- İleti gönderim sonucunun belirsiz olduğunu söylüyorsa yeniden göndermeden önce portalı kontrol edin.
Bağlantı kesintisinin bu sınıflara nasıl yansıdığı internet kesilince yazısında işleniyor. Aşamaların tamamı için kaydet ve gönder yazısına, ana çerçeve için VBT rehberine bakabilirsiniz.
Hata iletisi önce belgenin nerede olduğunu söyler; yeniden göndermeden önce bu bilgiyi okuyun.
Sık sorulan sorular
Kesin red ile belirsiz sonuç arasındaki fark nedir?
Kesin red, VBT'nin belgeyi kayıt aşamasında açıkça kabul etmediği anlamına gelir; belge VBT'ye kaydolmamıştır. Belirsiz sonuçta ise yanıt alınamamıştır ya da kesin olumlu değildir; belge VBT'de oluşmuş olabilir. Belirsiz sonuç red gibi okunmaz.
İmza bekleniyor iletisi bir red midir?
Hayır. Bu ileti belgenin VBT'de oluştuğunu ama GİB'e gönderilmediğini söyler. İmzanın atılmasını beklerken tanımlı süre dolmuştur. Operatörün belgenin durumuna bakması istenir.
VBT'nin ret iletisi neden parantez içinde gösterilir?
Sabit bir STEQAR ifadesi (VBT isteği reddetti) ile VBT'nin kendi metni ayrı tutulur. Sağlayıcının teknik ayrıntısı operatöre gösterilmez, yalnızca dosya günlüğüne yazılır.
Hatalı görünen kaydı hemen yeniden gönderebilir miyim?
Belgenin VBT'ye hiç ulaşmadığı sınıflarda (ayar, numara, gönderen, belge hazırlığı, oturum ve alıcı doğrulama hataları) ve kayıt reddinde, nedeni düzelttikten sonra evet. Kayıt çağrısından sonraki belirsiz sınıflarda (ağ hatası, imza bekleniyor, belirsiz GİB'e gönder sonucu) önce VBT portalındaki duruma bakılır.
STEQAR, VBT'nin yanı sıra başka e-İrsaliye entegratörleriyle de çalışır; EDM Bilişim, Turkcell e-Şirket, Orkestra e-Faturacım, Veriban, e-Logo, QNB eSolutions, eKüpSoft, Digital Planet, KolayBi ve Nilvera bu seçenekler arasındadır. Farkları Kantar e-İrsaliye entegratörleri yazımızda karşılaştırdık.