Eskişehir için taradığımız resmî belgelerde ilin toplam ocak ya da ruhsat sayısı yer almıyor. Bulunan rakamlar krom yatak ve zuhuru, lületaşı rezervi, ihracat tablosundaki üye firmalar ve rehabilitasyon planıdır. OSBÜK listesine göre üç OSB işletmede görünüyor. Ocak sahibi için güvenilir sayı, kendi tartım kaydıdır.
Eskişehir'de hangi sayı neyi sayıyor?
İl hakkında dolaşan rakamları tek tek açtığımızda hiçbirinin ocak sayısı olmadığı görülüyor. Tablo, her rakamın neyi ölçtüğünü ve nereden geldiğini gösterir.
| Sayı | Neyi sayıyor | Kaynak ve yıl | Ocak sayısı mı? |
|---|---|---|---|
| Yaklaşık 250 | İlde belirlenen krom yatak ve zuhuru | MTA il maden serisi (sayfada tarih yok) | Hayır, yatak ve zuhur |
| 853.000 ve 460.000 sandık | Lületaşı muhtemel rezervi (iki ayrı bölge) | MTA il maden serisi (tarih yok) | Hayır, rezerv |
| Dokuz | Sanayi Odası üyesi madencilik firmalarının ihracat tablosundaki firma sayısı | Eskişehir Yatırım Destek Ofisi belgesi, 2017 (tablo yılı belirtilmemiş) | Hayır, firma sayısı |
| Dokuz | Onaylanan madencilik faaliyeti doğaya yeniden kazandırma planı | Valilik Çevre Durum Raporu, 2023 verisi | Hayır, toplam ocak değil |
Yani "Eskişehir'de dokuz ocak var" gibi bir cümle, iki ayrı belgeden yanlış çıkarılmış olur. Üstelik iki "dokuz" birbiriyle ilgili değildir: biri ihracat yapan üye firmaları, öbürü onaylı plan sayısını anlatır.
İlde çıkan madenler
Tür bilgisi sayıdan daha sağlamdır; MTA, Yatırım Destek Ofisi ve valilik belgeleri birbirini tutuyor.
- Bor: Kırka'da. Valilik raporu, Kırka bor işletmesini ilin en büyük beş işletmesi arasında sayar.
- Manyezit: Merkez, İnönü ve Mihalıççık.
- Lületaşı: Yatırım Destek Ofisi belgesine göre yalnızca Eskişehir'de ticari olarak işlenir.
- Krom: Sarıcakaya ve Merkez.
- Kaolen: Sivrihisar ve Mihalıççık.
- Diğerleri: sepiyolit, perlit, mika, kum-çakıl, demir ve manganez; Sivrihisar-Kaymaz'da altın; Sivrihisar-Beylikahır'da florit, barit ve nadir toprak elementleri içeren kompleks cevher.
- Mermer: MTA, Sivrihisar'daki yatakların işletildiğini söyler; ocak sayısı verilmez.
İşletmedeki OSB'ler
OSBÜK listesine göre Eskişehir'de üç OSB işletmede (faaliyette) görünür: Eskişehir, Eskişehir-Beylikova Besi ve Sivrihisar. Liste canlıdır ve veri tarihi belirtmez; yalnızca "işletmede" durumundaki kayıtlar faaliyette sayılmıştır. OSB adları, o bölgelerdeki firmaların hangi malzemeyi sevk ettiğini söylemez.
Bu veri tartım kaydı için ne anlama gelir?
Resmî sayılar sandık, yatak, plan ve firma gibi farklı birimlerle verildiği için sevkiyat tarafında kullanılamaz. Bir ocak ya da maden işletmesinde aranan sayı ise sahada üretilir.
- Birimi tek tutun. Rezerv sandıkla, sevkiyat tonla konuşulur. Tartım kaydında brüt, dara ve net ağırlık kilogram ve ton olarak durur; başka birim gerekiyorsa ayrı alan olarak eklenir.
- Malzemeyi kartla ayırın. Aynı ilde bor, manyezit, kaolen ve kum-çakıl gibi çok farklı malzeme çıkabilir. Malzeme kartı, çıkış kaydında hangi ürünün gittiğini belli eder.
- Plakayı kayda bağlayın. Sevk belgesinde de, geçmiş sorgusunda da araç plakası arama anahtarıdır.
- Çıkış kaydından belge üretin. Alıcı e-irsaliye mükellefiyse sevk belgesi, tartımı biten kayıttan hazırlanır; mevzuat ayrıntısı için ilgili kuruma ve mali müşavire danışın.
STEQAR bu akışta ne yapar?
STEQAR bir kantar programıdır; il verisi sağlamaz, tartım kaydını tutar. Dara, brüt ve net hesabını yapar, fişi tek tıkla basar ve kamera varsa plakayı okur. Gösterge arızalanırsa ağırlık elle girilerek kayıt sürer; manuel girişler ayrı işaretlenir. Tartım ve fiş kesme internetsiz de çalışır. Ayrıntı için özellikler sayfasına, sektör akışı için taş ocağı ve maden rehberine ve sektörler sayfasına bakabilirsiniz. Kendi kantarınızda görmek isterseniz demo talep edebilirsiniz.
Kaynaklar
- MTA Genel Müdürlüğü, Eskişehir İli Maden ve Enerji Kaynakları (il maden potansiyeli serisi; sayfada tarih yok): https://www.mta.gov.tr/v3.0/sayfalar/bilgi-merkezi/maden_potansiyel_2010/Eskisehir_Madenler.pdf
- Eskişehir Yatırım Destek Ofisi (BEBKA), yatırım ortamı belgesi, 2017: Kalkınma Kütüphanesi (kalkinmakutuphanesi.gov.tr) üzerindeki yatırım ortamı belgesi
- Eskişehir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, 2023 Yılı Çevre Durum Raporu (2024): https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/esk-seh-r_-cdr2023-20240709093619.pdf
- Eskişehir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Eskişehir İli Diğer Maden Kaynakları: https://eskisehir.ktb.gov.tr/TR-158765/eskisehir-ili-diger-maden-kaynaklari.html
- OSBÜK, Organize Sanayi Bölgeleri listesi (canlı liste, 2026-10-05 tarihinde alındı): https://osbuk.org/view/osb/osbliste.php
Sık sorulan sorular
Eskişehir'de kaç maden ocağı var?
Bu sayfanın dayandığı resmî belgelerde ilin toplam ocak ya da ruhsat sayısı bulunmuyor. Belgelerdeki sayılar yatak ve zuhur, rezerv, ihracat tablosundaki firma ve rehabilitasyon planı sayısıdır; hiçbiri toplam ocak sayısı değildir.
Eskişehir'deki yaklaşık 250 krom sayısı ocak sayısı mı?
Hayır. MTA il belgesi bu sayıyı krom yatak ve zuhuru için verir. Zuhur, cevher belirtisi görülen yerdir; her biri işletilen bir ocak anlamına gelmez.
Lületaşı rezervi neden sandık birimiyle verilmiş?
MTA il belgesi iki bölge için muhtemel rezervi sandık olarak yazar: Sepetçi-Margı-Söğütçük için 853.000 sandık, Türkmentokat için 460.000 sandık. Belge bu birimi ton ya da başka bir ölçüye çevirmez; biz de çevirmiyoruz.
Eskişehir'de hangi OSB'ler işletmede görünüyor?
OSBÜK listesine göre üç OSB işletmede görünür: Eskişehir, Eskişehir-Beylikova Besi ve Sivrihisar. Liste canlı olduğu için değişebilir.
Eskişehir'de mermer ocağı sayısı kaç?
Belgelerde bu sayı yok. MTA yalnızca Sivrihisar'daki mermer yataklarının işletildiğini belirtir; kaç ocakta üretim yapıldığı yazılı değildir.
Ocak sahibi hangi tartım verisini kendi kaydında tutmalı?
Resmî belgeler il toplamı vermediği için dayanılacak sayı kendi sevkiyat kaydınızdır: plaka, malzeme, brüt, dara, net ve tartım zamanı. Bu kayıt hem sevk belgesinin hem de raporların temelini oluşturur.
STEQAR, SCP Bilişim ve Otomasyon Sistemleri'nin geliştirdiği kantar programıdır; Türkiye genelinde uzaktan kurulum ve destek verir.