Afyonkarahisar mermeri için kaynaklardaki en somut veri, 2012 raporunun işletme tipi ruhsat sayılarıdır; mermer satırı tablodaki en yüksek sayıyı taşır. Bu sayılar ruhsat sayısıdır, ocak sayısı değildir. OSBÜK listesine göre ilde 7 OSB işletmede görünür; kaynaklarda ilin güncel ocak sayısı yoktur.
MAPEG'in yayımladığı istatistik tabloları il kırılımı içermiyor; bu yüzden aşağıdaki sayılar ilgili kurum raporlarındaki yıla aittir ve güncel il toplamı değildir.
Afyonkarahisar ilinde durum nedir?
| Konu | Bilgi | Yıl | Kaynak |
|---|---|---|---|
| İşletmedeki OSB'ler (OSBÜK listesine göre) | Afyonkarahisar, Afyonkarahisar Bolvadin, Afyonkarahisar Emirdağ, Afyonkarahisar-Dinar, İscehisar Mermer İhtisas, Sandıklı, Şuhut | 5 Ekim 2026'da okunan canlı liste | Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu (OSBÜK), OSB listesi |
| İşletme tipi maden ruhsat sayıları (türe göre) | Mermer 81; Kalker 31; Traverten 27; Tüf 9; Kil 9; Göltuzu 7; Bazalt 5; Andezit 4 Bunlar maden ruhsat sayılarıdır, ocak sayısı değildir; kaynağın kendi toplamı tablo satırlarıyla tutmadığı için toplam verilmez. |
2012 (2012 raporu, veri tarihi belirtilmemiş) | Zafer Kalkınma Ajansı (MİGEM verisi), TR33 Bölgesi Mevcut Maden Kaynakları ve Stratejiler |
| Valilik raporunun aktardığı değerlendirme | Valilik çevre durum raporu, Afyon sanayisinin mermer ve traverten taşında dünyanın önde gelen üreticilerinden olduğunu söylüyor. | 2021 (2021 yılı raporu) | Afyonkarahisar Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Çevre Durum Raporu (2021 yılı) |
| Kaynakta işletme kanıtı bulunan türler | mermer (Afyon Kaymak, Şeker, Kaplan Postu, Gül, Gri, Havai, Hareli; İscehisar'da yoğun), traverten, kalker (kireçtaşı), göltuzu, tüf, kil, bazalt, andezit | 2012, 2023, belgede tarih yok | Zafer Kalkınma Ajansı (MİGEM verisi); Afyonkarahisar Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü; MTA Genel Müdürlüğü |
| Kaynakta işletme kanıtı bulunmayan türler (yatak, zuhur, rezerv ya da yalnız ruhsat bilgisi) | dolomit, kuvarsit, diyatomit (Sincanlı), kalsit, grafit, kum-çakıl (Dazkırı), tuğla-kiremit, feldspat, kaolen, kömür, krom, titanyum, antimuan, demir, manganez (metalik) | 2012, 2023, belgede tarih yok | Zafer Kalkınma Ajansı (MİGEM verisi); Afyonkarahisar Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü; MTA Genel Müdürlüğü |
Afyonkarahisar mermeri ruhsat tablosunda nerede duruyor?
Ruhsat düzeyindeki görünüm 2012 raporuna dayanır: Zafer Kalkınma Ajansı (MİGEM verisi), TR33 Bölgesi Mevcut Maden Kaynakları ve Stratejiler. Rapor, işletme tipi maden ruhsatlarını türe göre sayar. Aynı tabloda mermerin yanında traverten, kalker, tüf, kil, göltuzu, bazalt ve andezit satırları da yer alır; yani liste yalnızca taş ruhsatlarından oluşmaz.
Satırlar arasında en yüksek sayı mermerdedir: 2012 raporunda mermer için 81, traverten için 27 işletme tipi ruhsat sayılmıştır. Bu iki rakam birbirine eklenip doğal taş ruhsatı toplamına dönüştürülmez; raporun kendi toplamı tablo satırlarıyla örtüşmediği için satırları toplamak güvenli olmaz.
Tür satırı mermeri tek kalemde bırakmaz, cins adlarıyla birlikte verir: mermer (Afyon Kaymak, Şeker, Kaplan Postu, Gül, Gri, Havai, Hareli; İscehisar'da yoğun). Bu sayfadaki ruhsat sayısı ise cinse bölünmemiştir; mermer için tek rakam olarak yer alır (2012 raporu). Bu yüzden cins adıyla sorulan bir ruhsat sorusuna bu veriden yanıt çıkmaz. Traverten ruhsatları da tüf, göltuzu ve kil satırları gibi tabloda yalnızca bir sayı olarak yer alır; bu satırlar için cins adı, ilçe dağılımı ya da alan bilgisi bu sayfaya alınmamıştır.
Tür listesi iki gruba ayrılır. Birinci grup, işletme tipi ruhsat tablosunda satırı olan türlerden oluşur ve yukarıdaki ruhsat sayılarıyla örtüşür. İkinci grup, kaynaklarda yatak, zuhur ya da yalnız ruhsat bilgisiyle anılan türleri toplar: dolomit, kuvarsit, diyatomit (Sincanlı), kalsit, grafit, kum-çakıl (Dazkırı), tuğla-kiremit, feldspat, kaolen, kömür, krom, titanyum, antimuan, demir, manganez (metalik). Bu gruptaki bir türün adının geçmesi, o türün üretildiği anlamına gelmez. Grubun dayanaklarından biri MTA'nın il maden potansiyeli serisidir ve serinin sayfasında tarih yoktur.
Ruhsat sayısı ile ocak sayısı neden aynı şey değildir?
İşletme ruhsatı sayıları, bir ruhsatın sahada çalışan tek bir ocağa karşılık geldiğini söylemez. Hangi ruhsatın üretimde olduğu, kaç ocağın açık olduğu ya da bir ruhsatın birden fazla sahayı kapsayıp kapsamadığı tablodan okunamaz. Bu sayfa işletme ruhsatı sayılarını ne ocak sayısının ne de üretim kapasitesinin yerine koyar.
İkinci sınır tarihtir. Tablonun yılı raporun yılıdır (2012 raporu, veri tarihi belirtilmemiş); sayıların hangi günkü durumu yansıttığı belli değildir. Aradan geçen sürede ruhsat durumu değişmiş olabilir ve bu sayfa değişimin yönü ya da büyüklüğü için bir tahmin yürütmez. MAPEG de il kırılımı yayımlamadığı için güncel bir il toplamıyla karşılaştırma yapılamaz.
Valilik raporunun niteleyici ifadesi ayrı bir kategoridir. 2021 yılı raporunu aktaran satırda şu ifade yer alır: Valilik çevre durum raporu, Afyon sanayisinin mermer ve traverten taşında dünyanın önde gelen üreticilerinden olduğunu söylüyor. Bu ifade Afyonkarahisar mermeri hakkında bir değerlendirmedir, sayı değildir; ifadeden üretim miktarı, ocak sayısı ya da kesin bir sıralama çıkarılamaz.
Mermer ihtisas OSB'si ve diğer işletmedeki OSB'ler ne gösteriyor?
Afyonkarahisar OSB listesi, OSBÜK'ün canlı listesinden okunur. OSBÜK listesine göre ilde 7 OSB işletmede görünür (5 Ekim 2026'da okunan canlı liste); adların tamamı yukarıdaki tabloda sıralıdır. Planlama ya da altyapı aşamasındaki kayıtlar bu sayfaya alınmaz.
Listedeki kayıtlardan biri adında ihtisas sözcüğünü taşır: İscehisar Mermer İhtisas. Adında mermer ve ihtisas geçen bu kayıt, yani mermer ihtisas OSB'si, adı gereği İscehisar'a bağlanır; tür satırı da mermeri İscehisar'da yoğun olarak not eder. Bu iki bilgi birbirini tamamlar, ama biri OSBÜK'ün işletme durumu, diğeri ruhsat türü kaydıdır; biri ötekinin kanıtı sayılmaz.
Mermer ihtisas OSB'sinin kaç firma barındırdığı, hangi cinsleri işlediği ya da hangi ocaklardan taş aldığı kaynaklarda yer almıyor. Diğer kayıtların adlarında sektör geçmez; bu yazı onları bir sektörle eşleştirmez. OSBÜK listesi canlıdır, buradaki adlar yalnızca okuma gününü yansıtır ve sonraki değişiklikleri izlemez.
STEQAR ile ilgisi
STEQAR, SCP Bilişim ve Otomasyon Sistemleri'nin geliştirdiği kantar programıdır; Türkiye genelinde uzaktan kurulum ve destek verir.
Afyonkarahisar ilindeki taş ve maden sevkiyatları için tartım ve belge akışında STEQAR'ın sitede yayımlı özelliklerinden ikisi bu sayfanın konusuyla ilişkilidir.
- Parçalı tartım: tek araçtaki birden fazla ürün ayrı ayrı tartılıp aynı irsaliyede toplanabilir; tür listesinin tek kalemden oluşmadığı bir ilde bu, sevkiyattaki ürün ayrımını kayıtta korumanın bir yoludur (ayrıntı).
- e-İrsaliye: tartım kapandığında irsaliye verisi entegratöre gönderilir. Hazır entegrasyonlar EDM Bilişim, Turkcell e-Şirket, Orkestra e-Faturacım, Veriban, e-Logo ve QNB eSolutions ile sunulur (e-İrsaliye sayfası).
Bu sayfadaki sayılar kamu belgelerinden gelir; hiçbiri STEQAR kayıtlarından ya da bir kurulumdan türetilmemiştir.
Bu yazı bir hizmet bölgesi ilanı değildir; hizmet Türkiye genelinde uzaktan verilir.
Sık sorulan sorular
Afyonkarahisar mermeri için ocak sayısı biliniyor mu?
Hayır. Kaynaklarda ilin ocak sayısı yer almıyor; elde yalnızca 2012 raporundaki işletme tipi ruhsat sayıları var: Mermer 81; Kalker 31; Traverten 27; Tüf 9; Kil 9; Göltuzu 7; Bazalt 5; Andezit 4. Bunlar ruhsat sayısıdır, ocak sayısı değildir.
Afyonkarahisar'daki traverten ruhsatları kaç tane?
2012 raporunun işletme tipi tablosunda traverten için 27 ruhsat sayılmıştır. Bu rakam güncel bir il toplamı değildir; rapor verinin tarihini belirtmez ve ruhsat sayısı ocak sayısı anlamına gelmez.
Afyonkarahisar'da hangi OSB'ler işletmede görünüyor?
OSBÜK listesine göre ilde 7 OSB işletmede görünür (5 Ekim 2026'da okunan canlı liste): Afyonkarahisar, Afyonkarahisar Bolvadin, Afyonkarahisar Emirdağ, Afyonkarahisar-Dinar, İscehisar Mermer İhtisas, Sandıklı, Şuhut. Liste canlıdır ve zamanla değişebilir.
İscehisar'daki mermer ihtisas OSB'si işletmede mi?
OSBÜK listesinde adı İscehisar Mermer İhtisas olan kayıt işletmede olarak görünür. Bu kaydın kaç firma barındırdığı ya da hangi cinsleri işlediği kaynaklarda yer almıyor.
Kaynaklar
- Zafer Kalkınma Ajansı (MİGEM verisi), TR33 Bölgesi Mevcut Maden Kaynakları ve Stratejiler (2012)
- Afyonkarahisar Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Çevre Durum Raporu (2021 yılı) (2023)
- MTA Genel Müdürlüğü, Afyon İli Maden ve Enerji Kaynakları (belgede tarih yok)
- Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu (OSBÜK), OSB listesi (2026)
- MAPEG, Maden istatistikleri (belgede tarih yok)