Kantar programı, kamyon ve diğer ağır araçların tartıldığı kantarın göstergesinden ağırlığı okuyan, brüt ve dara değerinden net ağırlığı hesaplayan, tartı fişini basan ve kaydı raporlayan yazılımdır. Plaka, firma, malzeme ve şoför bilgisi tartımla birlikte saklanır; yazılım destekliyorsa e-irsaliye de aynı kayıttan üretilir.
Kantar programı ne yapar?
Kantar (baskül), aracı fiziksel olarak tartan düzenektir. Kantar programı ise bu ölçümün kaydını, hesabını ve belgesini yönetir. Bir programdan beklenen işler şunlardır:
- Ağırlığı okumak: göstergenin verdiği değeri elle yazmadan doğrudan alır.
- Net ağırlığı hesaplamak: brüt ve dara farkını her tartımda aynı kuralla çıkarır.
- Kaydı tutmak: kim, hangi araçla, hangi malzemeyi, ne zaman ve kaç kilogram getirdi ya da götürdü.
- Tartı fişi basmak: şoföre ve ofise giden belgeyi tartım biter bitmez üretmek. Ayrıntı: kantar fişi yazdırma rehberi.
- Raporlamak: günlük, firma ve malzeme bazında toplamları çıkarmak.
- Resmî belgeyi hazırlamak: e-irsaliye gibi sevk belgesini tartım verisinden üretmek. Ayrıntı: e-irsaliye entegrasyonu.
Bir kantar sisteminin parçaları
| Parça | Görevi | Zorunlu mu? |
|---|---|---|
| Baskül | Aracın ağırlığını fiziksel olarak ölçer | Evet |
| Gösterge (indikatör) | Baskülün sinyalini ağırlık değerine çevirir ve bilgisayara iletir | Evet |
| Bilgisayar ve kantar programı | Ağırlığı okur, kaydı tutar, fiş ve rapor üretir | Evet |
| Fiş yazıcısı | Tartı fişini kâğıda basar | Fiş isteniyorsa |
| Kamera ve plaka okuma | Plakayı kendisi okur, tartım anının fotoğrafını saklar | İsteğe bağlı |
Programın doğru çalışması baskülün doğru ölçmesine bağlıdır. Baskülün yasal periyodik muayenesi ve ayarı yazılımdan bağımsız bir konudur; yazılım ölçümü iyileştirmez, kaydeder.
Bir tartım nasıl işler?
- Araç kantara çıkar. Gösterge değeri sabitlenir.
- Araç tanınır. Plaka kamerayla okunur ya da kantarcı yazar veya listeden seçer.
- Tartım bilgileri girilir. Firma, malzeme ve şoför seçilir.
- İlk ağırlık kaydedilir. Satışta çoğunlukla boş araç (dara), alışta çoğunlukla yüklü araç tartılır; sıra işe göre değişir.
- Araç yüklenir ya da boşaltılır ve tekrar tartılır.
- Program net ağırlığı hesaplar ve fişi basar; e-irsaliye gerekiyorsa aynı kayıttan gönderilir.
Her adımı kantar başında uygulama gözüyle görmek için kantar programı nasıl kullanılır rehberine geçebilirsiniz.
Brüt, dara ve net
Brüt yüklü aracın toplam ağırlığı, dara boş aracın ağırlığıdır. Net ağırlık ikisinin farkıdır: net = brüt − dara. Bu hesap elle yapıldığında en sık hata yapılan yerdir; program her tartımda aynı formülü uygular. Diğer terimler için kantar terimleri sözlüğüne bakın.
Kimler kullanır?
Aracın tartılıp malzemenin ağırlıkla alınıp satıldığı her tesis: taş ocakları ve madenler, tahıl ve hububat alım merkezleri, hurda ve geri dönüşüm tesisleri, fabrika ve depo girişleri. Sektöre göre ihtiyaç değişir: ocakta çevrimdışı çalışma ve hızlı tartım, tahılda nem farkı düşümü, çok ürünlü yüklemede parçalı tartım öne çıkar. Sektör örnekleri için sektörler sayfasına bakabilirsiniz.
Seçerken nelere bakılır?
- Mevcut baskülünüzü ve göstergenizi değiştirmeden bağlanıyor mu?
- İnternet kesilince tartım, plaka okuma ve fiş kesme devam ediyor mu?
- e-irsaliye kullanıyorsanız çalıştığınız entegratörle hazır entegrasyon var mı?
- Hatalı kayıt düzeltildiğinde iz kalıyor mu, kim neyi değiştirdi görülebiliyor mu?
- Verileriniz kimde duruyor, yazılımı bıraktığınızda erişebiliyor musunuz?
- Kurulum ve destek nasıl veriliyor?
Patron, kantarcı ve muhasebe gözüyle hazırlanmış tam liste için kantar yazılımı seçerken nelere dikkat etmeli yazısına bakın.
STEQAR bu tanımın neresinde?
STEQAR, SCP Bilişim ve Otomasyon Sistemleri'nin geliştirdiği Windows masaüstü ve mobil kantar programıdır. Şoför inmeden plaka okur, fişi tek tıkla basar, e-irsaliyeyi bağlı entegratöre otomatik gönderir; tartım, plaka okuma ve fiş kesme internet olmadan da çalışır. Veriler sizin bilgisayarınızda, şifreli veritabanında tutulur. Modüllerin tamamı özellikler sayfasında, plaka okuma ayrıntısı kamera sayfasında, paket seçenekleri paketler sayfasında yer alır.
Sık sorulan sorular
Kantar programı ile baskül aynı şey mi?
Hayır. Baskül, aracı fiziksel olarak tartan donanımdır. Kantar programı ise baskülün göstergesinden gelen ağırlığı okuyup tartım kaydını tutan yazılımdır. Programın doğru net hesabı baskülün doğru ölçümüne bağlıdır; yazılım ölçümü düzeltmez, kaydeder.
Kantar programı kantar göstergesiyle nasıl bağlanır?
Gösterge, ölçtüğü ağırlığı genellikle seri port (COM) üzerinden bilgisayara gönderir ve program bu değeri okur. STEQAR'da mevcut baskülü ve göstergeyi değiştirmeniz gerekmez; yaygın göstergelerle konuşur, listede olmayan model uyarlanır.
Kantar programı olmadan tartım yapılabilir mi?
Yapılabilir; ağırlık göstergeden okunup deftere ya da bir tabloya elle yazılır. Günlük tartım sayısı arttıkça elle yazım hatası, fiş ve rapor işi ile e-irsaliye yükü büyür. Ayrıntı için Excel ile program karşılaştırma rehberine bakın.
Kantar programı e-irsaliye keser mi?
Programa göre değişir. STEQAR tartım biter bitmez GİB onaylı e-irsaliyeyi bağlı entegratör üzerinden otomatik gönderir; EDM Bilişim, Turkcell e-Şirket, Orkestra e-Faturacım, Veriban, e-Logo ve QNB eSolutions ile hazır entegrasyon vardır.
İnternet kesilirse kantar programı çalışmaya devam eder mi?
STEQAR'da tartım, plaka okuma ve fiş kesme çevrimdışı çalışır. Bağlantı geri geldiğinde bekleyen e-irsaliyeleri operatör yeniden gönderir.
Kurulum ne kadar sürer?
Kurulum ve eğitim önce uzaktan yapılır, gerektiğinde yerinde destek verilir. Gösterge bağlantısı, firma, şoför, araç ve malzeme verilerinin aktarımı ile temel eğitim genellikle tek günde tamamlanır.
STEQAR, SCP Bilişim ve Otomasyon Sistemleri'nin geliştirdiği kantar programıdır; Türkiye genelinde uzaktan kurulum ve destek verir.