Evet, e-İrsaliye GİB portal yöntemiyle de düzenlenebilir; ancak GİB portalda hangi belgelerin kesileceğini kendisi belirler. e-Arşiv ise fatura tarafının uygulamasıdır ve resmî listesinde irsaliye yoktur. e-Arşiv Fatura yalnızca kılavuzdaki koşullar sağlanırsa irsaliye yerine geçebilir; yoksa e-İrsaliye ayrıca düzenlenir.
Aramalar hangi belgeyi kastediyor?
Arama kutusuna yazılan cümleler birbirinden farklı şeyler anlatır. Aşağıdaki tablo, her cümlenin kaynaklardaki karşılığını gösterir.
| Ne arandı? | Kaynaktaki karşılığı |
|---|---|
| GİB portaldan e-irsaliye kesmek | GİB Portal Yöntemi: e-Belge portalleri üzerinden belge oluşturma |
| e-Arşiv portalda irsaliye kesmek | e-Arşiv uygulamasının belge listesinde e-İrsaliye yok; irsaliye ayrı uygulamadır |
| e-Fatura ya da e-Arşiv irsaliye yerine geçer mi | Kılavuzda sayılan koşullara bağlı bir istisna |
| Kendi programımdan irsaliye kesmek | Özel Entegratör Yöntemi ya da Doğrudan Entegrasyon Yöntemi |
GİB portalı ile e-İrsaliye
Tebliğin V.1 bölümü e-Belge uygulamalarından yararlanmak için üç yol sayar: GİB portalleri, özel entegratörler ve doğrudan entegrasyon. Portal yöntemi, kendi bilgi işlem sistemini GİB'e bağlayacak yeterli altyapısı olmayan kullanıcılar için tasarlanmıştır. Portal kullanıcısı, başvurusunu GİB'in yayımladığı başvuru kılavuzlarına uygun yaptıktan ve hesabı tanımlandıktan sonra belgeleri portalın ekranlarından oluşturur.
İki sınır var. Birincisi, GİB hangi belgelerin portal yöntemiyle düzenlenebileceğini belge türüne, sektöre ve uygulama özelliklerine göre belirleyip sınırlandırabilir; portalde tanımlanmamış bir belge bu yöntemle düzenlenemez. İkincisi, e-İrsaliye kılavuzu portal yöntemini yararlanma yollarından biri olarak sayar ve GİB'in e-Belge sitesindeki portal sayfası da düzenlenebilen belgeler arasında e-İrsaliyeyi anar. Portal ekranlarının güncel hali bu sayfanın konusu değildir; adımları GİB'in güncel rehberinden izleyin.
Aralık 2017 tarihli başvuru rehberi, portala girmiş bir kullanıcının araçlar menüsünden kullanıcı bilgileri alanına geçip e-irsaliye kullanmak istiyorum seçeneğini işaretlemesini anlatır. Bu adım eski bir rehberden alınmıştır; güncel arayüzle karşılaştırmadan uygulamayın. Başvurunun tamamı için e-İrsaliye başvurusu yazısına bakın.
e-Arşiv neyi kapsar?
GİB'in e-Arşiv sayfası, uygulamayı e-Arşiv Fatura ile birlikte e-Dekont, e-Döviz ve kıymetli maden alım satım belgeleri, e-Adisyon, e-Sigorta poliçesi ve komisyon gider belgeleri ve e-Gider Pusulası olarak sayar. Sayfanın temel hükmü, e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmayan vergi mükellefleri ile mükellef olmayanlara yapılan satışlarda e-Arşiv Fatura düzenlenmesidir. Yani e-Arşiv, alıcının e-Fatura kullanıcısı olmadığı durumda faturanın yoludur; sevk belgesinin değil.
Tebliğ ve kılavuzda e-Arşiv İrsaliye adlı bir belge türüne rastlamadık. Bu cümle, okuduğumuz metinlerde böyle bir belge tanımının bulunmadığını söyler; yeni bir duyuru çıkıp çıkmadığını GİB'in e-Belge sitesinden kontrol edin. Belgeler arasındaki genel ayrım için e-İrsaliye mi e-Fatura mı yazısına göz atın.
Faturanın irsaliye yerine geçtiği haller
e-Arşiv irsaliye araması büyük olasılıkla şu kılavuz hükmüne dayanır: bazı hallerde fatura, sevk irsaliyesinin yerini tutar. Kılavuz iki farklı fatura için koşulları ayrı ayrı yazar.
- e-Fatura: e-Fatura kayıtlı mükelleflerin birbirine düzenlediği faturada saat ve dakika görünmeli, kâğıt çıktıda İrsaliye yerine geçer ifadesi yer almalı, çıktı satıcı ya da yetkilisince imzalanmalıdır; fatura ayrıca malın teslimi sırasında düzenlenmelidir.
- e-Arşiv Fatura: Alıcısına malın yanında kâğıt olarak verilen e-Arşiv Fatura irsaliyeli fatura yerine kullanılabilir; bunun için teslim sırasında düzenlenme, saat ve dakika, İrsaliye yerine geçer ifadesi ve imza birlikte aranır.
Koşullardan biri eksikse faturaya dayanılmaz. Kılavuzun aynı bölümü, ödeme kaydedici cihazlardan satış sırasında verilen fatura bilgi fişlerini de kendi kuralları çerçevesinde irsaliye yerine geçen belge olarak sayar; o kurallar bu sayfanın dışındadır. Adım adım belge düzenleme sırası e-İrsaliye nasıl kesilir yazısında.
Hangi yol kime uyar?
- Az belge, kendi yazılımı yok: tebliğin tarifine göre portal yöntemi bu kullanıcılar içindir.
- Muhasebe ya da kantar programından kesmek isteyen: GİB'den izin almış özel entegratör yöntemi. İzinli entegratörlerin listesi GİB'in sitesinde yayımlanır; hesabınız entegratör tarafından tanımlanır.
- Kendi sistemini GİB'e bağlayacak yeterli altyapısı olan: doğrudan entegrasyon; test ve izin süreci başvuru rehberinde anlatılır.
Hangi yolu seçerseniz seçin, belge elektronik sertifikayla imzalanır ve malın yola çıkmasından önce düzenlenip iletilmiş olmalıdır. Zamanlama için gönderim süresi yazısına bakın.
Kantar programından akış
Kantarı olan işletmede e-İrsaliyenin ihtiyaç duyduğu bilgiler zaten tartım kaydında hazırdır; portalda aynı bilgileri bir kez daha yazmak yerine belgeyi tartımdan üretmek mantıklıdır. STEQAR, GİB onaylı UBL-TR biçimindeki e-İrsaliyeyi tartım biter bitmez gönderir ve altı entegratörle çalışır: EDM Bilişim, Turkcell e-Şirket, Orkestra e-Faturacım, Veriban, e-Logo ve QNB eSolutions. Alıcı e-İrsaliye mükellefi değilse belge GİB sanal posta kutusuna gider. İnternet kesilirse kayıt bekleyen olarak saklanır, bağlantı dönünce operatör yeniden gönderir. Entegratörleri karşılaştırmak için entegratörler yazısına, ürün özeti için e-İrsaliye sayfasına bakabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgi içindir. Portal kapsamı, ekranlar ve usuller değişebilir; güncel şartlar için GİB'e ve mali müşavirinize danışın.
Kaynaklar
- Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı), Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 509), Resmî Gazete 19/10/2019 - 30923; 31/12/2025 tarihli (33124, 5. mükerrer) değişikliğe kadar işlenmiş birleştirilmiş metin (erişim: 07/10/2026). Kullanılan bölümler: IV.3.2, V.1, V.1.1 ve V.1.2. https://mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=33905&mevzuatTur=Teblig&mevzuatTertip=5
- Gelir İdaresi Başkanlığı, e-İrsaliye Uygulama Kılavuzu, Versiyon 1.2, 07 Eylül 2022. Kullanılan bölümler: 6, 15.4 ve 15.22. https://ebelge.gib.gov.tr/dosyalar/kilavuzlar/e-Irsaliye_Uygulama_Kilavuz_1.2.pdf
- Gelir İdaresi Başkanlığı, e-İrsaliye Uygulaması Başvuru Rehberi ve Kılavuzu, Versiyon 1.0, Aralık 2017. Kullanılan bölüm: 2.1. https://ebelge.gib.gov.tr/dosyalar/kilavuzlar/E-irsaliyeUygulamasiBasvuruRehberiveKilavuzu_V1.pdf
- Gelir İdaresi Başkanlığı, e-Belge sitesi, e-Arşiv hakkında sayfası, erişim: 07/10/2026. https://ebelge.gib.gov.tr/earsivhakkinda.html
- Gelir İdaresi Başkanlığı, e-Belge sitesi, e-Fatura Portal sayfası, erişim: 07/10/2026. https://ebelge.gib.gov.tr/efaturaportali.html
Sık sorulan sorular
GİB portalından e-İrsaliye kesilir mi?
Tebliğ ve kılavuz, e-İrsaliyeden GİB portal yöntemiyle de yararlanılabileceğini yazar. GİB portalda hangi belgelerin düzenlenebileceğini belirler ve sınırlayabilir; güncel kapsam için GİB'in e-Belge sitesine bakın.
e-Arşiv portalında irsaliye kesilir mi?
GİB'in e-Arşiv sayfası bu uygulamanın kapsamında e-Arşiv Fatura, e-Dekont, e-Döviz, e-Adisyon, e-Sigorta ve e-Gider Pusulası belgelerini sayar; e-İrsaliye bu listede yoktur. e-İrsaliye ayrı bir uygulamadır.
e-Arşiv Fatura irsaliye yerine kullanılabilir mi?
Kılavuzdaki koşullar sağlanırsa kullanılabilir: malın teslimi sırasında düzenlenmesi, tarihle birlikte saat ve dakikanın yazılması, kâğıt çıktıda İrsaliye yerine geçer ifadesi ve satıcı ya da yetkilisinin imzası gerekir.
e-İrsaliyeye başvurmak için e-Fatura kullanıcısı olmak şart mı?
Evet. Tebliğ, e-İrsaliyeye dahil olmak isteyen mükellefin önce e-Fatura uygulamasına dahil olmasını ister.
Portal ve özel entegratörü aynı anda kullanabilir miyim?
Kılavuza göre mükellef uygulamadan aynı anda yalnız bir yöntemle yararlanabilir. Özel entegratör yöntemini seçenlerin birden çok entegratörle çalışması ise engellenmez.
Kantarım var, her tartım için portala girip belge mi hazırlamalıyım?
Portal yönteminde belge, portalın sunduğu arayüzlerle oluşturulur. Kantar programından otomatik akış isteyen işletme için STEQAR altı entegratörden biriyle çalışır; tartım biter bitmez belge gönderilir.
STEQAR, SCP Bilişim ve Otomasyon Sistemleri'nin geliştirdiği kantar programıdır; Türkiye genelinde uzaktan kurulum ve destek verir.