Digital Planet'te durum iki eksenden okunur: belgenin sağlayıcıdaki durumu ve GİB durumu. Sorgu belge kimliğiyle yapılır; numarayla sorgu yoktur. Bilinmeyen durum bekleyen sayılır ve operatöre bildirilir, başarı sayılmaz. Gönderimdeki iletildi (işleniyor) sonucu da teslim kanıtı değildir.
Neden iki ayrı eksen?
Bir e-İrsaliyenin yolculuğunda iki ayrı yer vardır. Birincisi entegratör: belge Digital Planet'e alınır, işlenir ve bir durum alır. İkincisi GİB: belge oradan alıcıya doğru ilerler ve kendi durumunu taşır. Bu iki bilgi aynı sorguda gelmez. STEQAR bu yüzden iki ayrı sorgu yapar ve sonuçları ayrı tutar. İkisini birbirine karıştırmak, bir tarafın bilgisini öbür tarafın sonucu gibi göstermek olurdu.
Hangi soruya hangi eksen cevap verir?
| Soru | Eksen | Nereden okunur? |
|---|---|---|
| Digital Planet belgeyi tanıyor mu, hangi durumda? | Belge durumu | Sağlayıcının belgeye verdiği durum |
| GİB tarafında ne görünüyor? | GİB durumu | GİB tarafındaki satır yanıtı |
| Belgenin ana durumunu hangisi belirler? | Belge durumu | GİB durumu kayda ek bilgi olarak eklenir |
| Numarayla sorgulanır mı? | Hiçbiri | Numarayla sorgu ucu yoktur |
Sorgu nasıl yapılır?
Durum sorgusunun anahtarı belge kimliğidir. Kimlik geçerli biçimde bir tanımlayıcı olmalıdır; değilse ağ çağrısı hiç yapılmaz ve operatöre kimliğin geçerli olmadığı bildirilir. Bu serviste belge numarasıyla sorgu ucu yoktur; numaradan durum çekilmez. Sorgu giden belgeler üzerinden yapılır. Belge durumu bulunduğunda GİB ekseni de sorulur: belgenin durumu sonlanmamışsa GİB durumu ek bilgi olarak kayda eklenir. GİB sorgusu hata verirse ana sorgu bozulmaz.
Sorgu sonuçları ve anlamları
| Durum | Anlamı | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| Belge bulundu | Digital Planet belgeyi tanıyor; durumu sürücünün durum eşlemesine göre kaydedilir; eşlemede karşılığı yoksa bekleyen sayılır. | Sonraki sorguyu bekleyin ya da portala bakın. |
| Servis hata bildirdi | Sorgu sonuçsuz sayılır; belge bulundu diye işaretlenmez. | Portaldan kontrol edin. |
| Kimlik geçerli biçimde değil | Ağ çağrısı yapılmaz. | Belge kimliğini düzeltin. |
| Yalnızca numara var | Numarayla sorgu ucu olmadığı için sorgu yapılamaz. | Belge kimliğiyle sorgulayın. |
Bir örnek akış
Bir kamyonun belgesi gönderilmiş ve kayıtta iletildi (işleniyor) yazıyor. Birkaç saat sonra durumu görmek istediğinizde sürücü belgenin kimliğiyle Digital Planet'e sorar. Yanıtta bir durum gelir; durum eşlemede yoksa kayıt bekleyen olarak kalır ve durumun tanınmadığı bildirilir. Aynı sorguda GİB tarafı da sorulur ve gelen bilgi kayda ek olarak yazılır. Sonuçta elinizde iki bilgi olur: belgenin sağlayıcıdaki durumu ve GİB tarafının cevabı. Bu bilgiler izleme içindir; belgenin gerçek durumunu portal üzerinden de izleyebilirsiniz.
Üç kısa senaryo
Birinci senaryoda belge kimliği geçerlidir ve belge bulunur: belge durumu kaydedilir, durum sonlanmadığı için GİB tarafı da sorulur ve gelen bilgi kayda eklenir. İkinci senaryoda belge bulunur ama GİB sorgusu hata verir: ana sorgu bozulmaz, belge durumu kayıtta kalır ve yalnızca GİB bilgisi eksik olur. Üçüncü senaryoda elinizde yalnızca belge numarası vardır: sorgu yapılamaz, çünkü bu serviste numarayla sorgu ucu yoktur ve ağ çağrısı yapılmaz. Üç senaryoda da sonuç sessiz bırakılmaz; kayıt ya bir durum ya da bir neden taşır.
Bilinmeyen durum nasıl ele alınır?
Sorgudan dönen durum tanınmıyorsa ya da hiç gelmediyse kayıt bekleyen sayılır. Sürücü bunu sessizce geçmez: durumun tanınmadığı operatöre bildirilir. Bilinmeyen durum başarı sayılmaz; başarı varsayılırsa sağlayıcıda takılmış bir belge bitmiş görünürdü. Hata da sayılmaz, çünkü hata görünen kayıt operatörü aynı belgeyi yeniden göndermeye iter. Bekleyen sınıfı, izlemenin sürdüğünü gösterir.
Kabul teslim değildir
Gönderim yanıtının başarılı görünmesi ya da bir belge kimliği dönmesi belgenin teslim edildiği anlamına gelmez. Bu yüzden gönderimin başarı mesajı iletildi (işleniyor) kalıbında kalır. Yanıtta tek bir belge satırı yoksa sonuç doğrulanamadı sayılır. Bu sonuç sınıflarının bir arada tablosu rehberin ana yazısında.
Sonuç hangi alana göre sınıflanır?
Red ve hata, yanıt gövdesindeki sonuç alanına göre ayrılır. Hata koduna bakarak karar verilmez. Böylece bir yanıtın taşıma düzeyinde başarılı görünmesi ile içeriğinde red bildirmesi birbirinden ayrı tutulur. Bu ayrımın pratik sonucunu hata sınıfları yazısı işliyor.
Sorgudan önce kısa kontrol listesi
- Elinizdeki değer belge kimliği mi, yoksa belge numarası mı? Numarayla sorgu yapılamaz.
- Kimlik geçerli biçimde mi? Değilse sorgu ağa çıkmadan durur.
- Sonuç bekleyen mi? Bekleyen sonuç hata değildir; izleme sürer.
- GİB bilgisi eksik mi? Belge durumu yine de kayıtta kalır.
Operatör ne yapmalı?
Durum bekleyen kalıyorsa belgeyi Digital Planet portalinden de izleyebilirsiniz. Kimlik geçerli biçimde değil iletisi görürseniz kaydın belge kimliğini kontrol edin. Servis hata bildirdiyse aynı sorguyu bir süre sonra yeniden deneyin ya da portala bakın. Bağlantının kesildiği durumlar için internet kesilince yazısı geçerlidir. Tartımdan belgeye giden genel akış için Kantardan otomatik e-İrsaliye nasıl kesilir? yazısına, seçenekleri yan yana görmek için Kantar e-İrsaliye entegratörleri yazısına bakabilirsiniz.
Durum bilinmiyorsa kayıt bekleyen kalır; belge numarası değil belge kimliği sorgulanır.
Sık sorulan sorular
İki eksen ne demek?
Digital Planet'te bir belge hakkında iki ayrı bilgi vardır: belgenin Digital Planet içindeki durumu ve belgenin GİB tarafındaki durumu. Sürücü bu ikisini ayrı sorgular, ayrı değerlendirir ve birbirine karıştırmaz.
Bilinmeyen bir durum görürsem ne yapmalıyım?
Kayıt bekleyen sayılır ve durumun tanınmadığı bildirilir; başarı varsayılmaz, hata da varsayılmaz. Bilinmeyen durumu hata gibi okuyup belgeyi yeniden göndermeyin. Belgenin gerçek durumunu Digital Planet portalinden de görebilirsiniz.
Kayıtta iletildi yazıyor, iş tamam mı?
Hayır. İletildi (işleniyor) belgenin Digital Planet'e kabul edildiğini anlatır, teslim edildiğini değil. Belgenin sonraki durumu durum sorgusuyla izlenir.
Durum belge numarasıyla sorgulanabilir mi?
Hayır. Durum sorgusu belge kimliğiyle yapılır; bu serviste numarayla sorgu ucu yoktur. Kimlik geçerli biçimde değilse ağ çağrısı hiç yapılmaz ve geçersiz kimliğin sorgulanamadığı bildirilir.
STEQAR, Digital Planet'in yanı sıra başka e-İrsaliye entegratörleriyle de çalışır; EDM Bilişim, Turkcell e-Şirket, Orkestra e-Faturacım, Veriban, e-Logo, QNB eSolutions, eKüpSoft, KolayBi, Nilvera ve VBT bu seçenekler arasındadır. Farkları Kantar e-İrsaliye entegratörleri yazımızda karşılaştırdık.