İçindekiler
  1. Rakamlar: kaynak, yıl, okuma notu
  2. Çeşit çokluğu: işletme ile yatak ayrımı
  3. İşletmede görünen OSB'ler
  4. Çok türlü sevkiyatta tartım kaydı
  5. Kaynaklar
  6. Sık sorulan sorular
Kısa cevap

Mersin İl Çevre Durum Raporu'na göre 2024'te yüz mermer ve yüz yetmiş iki kalker için, toplam 272 maden işletme izni vardır (2023'te 270). Bu bir izin sayısıdır: çalışan ocak sayısı değildir, ilçe kırılımı da yoktur. Dolomit ve krom bilgileri MTA'nın tarihsiz rezerv bilgisidir, üretim değildir.

Rakamlar: kaynak, yıl, okuma notu

Mersin madencilik rakamları ve nasıl okunmaları gerektiği
BilgiKaynakYılOkuma notu
272 maden tesisi: 100 mermer, 172 kalker ocağı olarak maden işletme iznine sahip; 'maden tesisleri çoğunlukla kalker ve mermer tesisleri olarak yoğunlaşmaktadır'Mersin Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, İl Çevre Durum Raporu2024İzin sayısıdır; çalışan ocak sayısı değildir, ilçe kırılımı yoktur
270 maden tesisi: 100 mermer, 170 kalkerAynı kurum, İl Çevre Durum Raporu2023Bir önceki yıla göre fark kalker satırındadır: iki
Maden Kanunu 4/c grubu başlığı altında 23 ruhsatlı saha (demir, çinko, krom, boksit); 7 maden tesisine inert (pasa) atığı depolama izni verilmişAynı kurum, İl Çevre Durum Raporu2024Kalker ve mermer sayısına eklenmez; ayrı bir gruptur
ÇED Gerekli Değildir kararlarının 23'ü maden sektöründe (toplam 78); maden için 3 ÇED Gereklidir, 2 ÇED Olumlu, 4 ÇED Olumsuz, 12 iade/iptalAynı kurum, İl Çevre Durum Raporu2024Proje karar sayısıdır, ocak sayısı değildir
Maden için ÇED Gerekli Değildir 20 (toplam 93), ÇED Gereklidir 9Aynı kurum, İl Çevre Durum Raporu2023Proje karar sayısıdır, ocak sayısı değildir
51 ÇED Gerekli Değildir kararının 30'u maden; maden zenginleştirme ve atık listesinde kalker ocağı, kırma-eleme tesisi, mermer ocağı ve dolomit ocağı kayıtlarıMersin Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, İl Çevre Durum Raporu2018Liste tesis adı ve türü verir; buradan sayı çıkarılmaz
Dolomit: Gülnar-Aydıncık sahalarında 9.616.879.800 ton görünür ve muhtemel, 21.061.565.000 ton mümkün rezervMTA, Mersin İli Maden ve Enerji KaynaklarıTarih belirtilmemişRezerv bilgisidir; arama çalışmaları 1954-1988 dönemini anar, üretim değildir
Silifke dolomiti: 75.240.000 ton görünür, 192.199.366 ton muhtemel; Silifke-Ovacık kireçtaşı 220.000.000 ton; Silifke-Taşucu marn 111.000.000 tonAynı MTA sayfasıTarih belirtilmemişBelgede marn için bir yazım hatası vardır; tablodaki değer alındı. Rezervdir, üretim değildir
Türkiye'deki 15,9 milyar ton dolomit rezervinin 9,7 milyar tonu Gülnar, Aydıncık ve Silifke sahalarındaÇukurova Kalkınma Ajansı, Çukurova Bölge Planı 2014-20232015 baskısıMTA değeriyle uyumlu, birebir aynı değil; ajansa atıfla okunmalı
Krom, Merkez ve Erdemli'de yoğunlaşmış; kaynak yarma ve ocak kayıtlarının bir kısmının işletildiğini söylerAynı MTA sayfasıTarih belirtilmemişYatak ve rezerv dilidir; güncel üretim bilgisi taşımaz

Sayıların okunuşunu somutlaştırmak için basit bir toplama yeter: 100 artı 172 eşittir 272, 100 artı 170 eşittir 270. İki yılın farkı iki kalker iznidir. Bu fark iki yeni ocağın açıldığını ya da işletmeye girdiğini göstermez; yalnızca kayıtlı izin sayısının iki arttığını gösterir. Kaynaklarda ilçe dağılımı olmadığı için Silifke, Mut, Tarsus ya da başka bir ilçeye düşen pay hesaplanamaz.

Çeşit çokluğu: işletme ile yatak ayrımı

MTA sayfası Mersin'in yer altı kaynakları arasında krom, demir, kurşun-çinko, dolomit, barit, çimento hammaddeleri, kireçtaşı ve manyezit türlerini sayar. Çukurova Kalkınma Ajansı'nın bölge planı da fosfat zuhurunu ekler. Bu liste iki ayrı şeyi karıştırmamak için şöyle okunmalıdır:

  • Rapordan "ocak" adıyla izin sayılanlar: kalker ve mermer (yine de izindir, çalışan ocak değil). 2024 raporu bu ikisini maden işletme izni olarak sayıyor. 2018 raporunun listesinde dolomit ocağı kaydı da görülür; ama sayı verilmez.
  • Yatak ve rezerv bilgisi verenler: dolomit (Gülnar, Aydıncık, Silifke), krom (Merkez, Erdemli), demir (Aydıncık, Gülnar, Silifke, Anamur), kurşun-çinko (Anamur), barit (Silifke, Anamur), çimento hammaddesi marn (Silifke-Taşucu), kireçtaşı (Silifke-Ovacık), manyezit (Tarsus, Mut) ve linyit (Çamlıyayla-Namrun). Bunlara üretim yapılıyor demek için başka bir kaynak gerekir.
  • Küçük ya da ekonomik olmayanlar: MTA fosfat ve bakır zuhurlarını küçük, ekonomik olmayan olarak niteler.
  • Boksit: 2024 raporunda 4/c grubu ruhsatlı sahalar arasında sayılır; burada da sayı saha ruhsatıdır.

Pratik sonuç: kaynaklarda 'Mersin'de bu kadar ocak çalışıyor' cümlesini taşıyan hiçbir satır yoktur. En güncel resmî sayı, 2024 verisinin 272 iznidir ve ancak izin olarak anılabilir.

İşletmede görünen OSB'ler

OSBÜK listesine göre ilde yedi OSB kaydı bulunur; dördü işletmede görünür: Mersin, Mut, Silifke ve Tarsus. Güncel durumu OSBÜK'ün canlı listesinden okuyabilirsiniz (bu sayfa için okuma tarihi 5 Ekim 2026). Listede işletmede olmayan aşamadaki kayıtlar faaliyette sayılmamalıdır. Hiçbir OSB'yi maden ya da taş sevkiyatıyla ilişkilendirmiyoruz.

Çok türlü sevkiyatta tartım kaydı

İzin sayısı ilin kâğıt üzerindeki çerçevesini çizer; bir tesisin gerçeği ise kendi tartım kaydındadır. Bir tesis kalker, mermer ya da dolomit gibi birden çok malzemeyi aynı kantardan geçiriyorsa, kayıtta iki sorunun cevabı net olmalıdır: hangi malzemeden kaç kilogram çıktı ve bu miktar irsaliyeye nasıl yansıdı.

Varsayımsal örnek. Boş araç 14.200 kg gelir (dara). Birinci malzeme yüklenince ara tartım 31.700 kg gösterir: birinci net 17.500 kg. İkinci malzeme eklenince son tartım 38.900 kg olur: ikinci net 7.200 kg. Toplam net 38.900 eksi 14.200, yani 24.700 kg; iki parçanın toplamı (17.500 artı 7.200) aynı sonucu verir. Ara tartımda dara yeniden girilseydi iki net toplamı bu rakamdan sapardı; dara hatasının önlenmesi tam olarak bu yüzden önemlidir.

  1. Her malzemeyi ayrı tanımlayın. Aynı taşın iki ayrı yazılışı raporda iki ayrı satır olur.
  2. Aynı araçtan çok ürün çıkıyorsa parça parça kaydedin. Toplam net ağırlık parçaların toplamına eşit olmalı.
  3. İrsaliye miktarını tartım kaydından alın. İzin sayısı ile irsaliye miktarı farklı konulardır; birincisi ilin yıllık envanteri, ikincisi tek sevkiyatın kaydıdır.

STEQAR bu noktalarda şunları sunar: dara, brüt ve net hesabı ile çift tartım ve tartım fişinin tek tıkla alınması, mevcut baskül ve göstergenin değiştirilmemesi; parçalı tartımda aynı araçtan çok ürün ve çok fiş, ara tartımlar arasında dara hatasının önlenmesi; GİB onaylı, UBL-TR biçimli e-İrsaliyenin tartım biter bitmez gönderilmesi, internet kesilirse kaydın bekleyen olarak saklanması ve bağlantı dönünce operatörün yeniden göndermesi, alıcı e-irsaliye mükellefi değilse GİB sanal posta kutusu. Ayrıntılar özellikler sayfasında, sektör kapsamı sektörler sayfasında, taş ocağı ve maden rehberinde ve e-İrsaliye entegrasyonu yazısında anlatılır. Kurulum Türkiye genelinde uzaktan yapılır; demo talep edebilirsiniz.

Kaynaklar

Sık sorulan sorular

Mersin'de kaç kalker ocağı var?

Kaynaklarda ilin çalışan ocak sayısı yer almıyor. Mersin İl Çevre Durum Raporu'nun 2024 verisi yüz mermer ve yüz yetmiş iki kalker için maden işletme izni olduğunu söyler; bir önceki rapor yılında bu sayılar yüz mermer ve yüz yetmiş kalkerdi. Bunlar izin sayısıdır, fiilen çalışan ocak sayısı değildir ve ilçe kırılımı verilmemiştir.

İşletme izni olan her yer çalışıyor mu?

Kaynaklardan bunu söylemek mümkün değil. Rapor izin sayısını verir; tek tek hangi sahanın o yıl üretim yaptığına dair bir bilgi içermez. Bu yüzden 'Mersin'de şu kadar ocak çalışıyor' cümlesi bu verilerle kurulamaz.

Dolomit ve krom Mersin'de üretiliyor mu?

MTA'nın Mersin sayfası dolomit ile krom için rezerv ve yatak bilgisi verir; belge tarihsizdir ve arama çalışmaları 1954-1988 dönemini anar. Bu bilgi üretim miktarı değildir. Dolomit Gülnar, Aydıncık ve Silifke'de, krom Merkez ve Erdemli'de anılır.

ÇED Gerekli Değildir sayısı ocak sayısı mıdır?

Hayır. 2024 raporunda Bakanlık merkez ve il müdürlüğünün verdiği ÇED Gerekli Değildir kararlarından yirmi üçü maden sektöründedir; bunlar proje kararlarıdır. Aynı yıl maden için üç ÇED Gereklidir, iki ÇED Olumlu, dört ÇED Olumsuz ve on iki iade ya da iptal kararı da vardır.

Aynı araçtan iki ayrı malzeme çıkarsa kayıt nasıl tutulur?

Parçalı tartım bunun içindir: aynı araçtan çok ürün, çok fiş alınır ve ara tartımlar arasında dara hatası önlenir. Tek seferde toplu irsaliye ya da parça parça irsaliye kesilebilir.

STEQAR'ı Mersin'deki bir tesis kullanabilir mi?

Evet. STEQAR Türkiye genelinde uzaktan kurulur ve desteklenir; veriler tesisin kendi bilgisayarında, şifreli veritabanında tutulur.

STEQAR, SCP Bilişim ve Otomasyon Sistemleri'nin geliştirdiği kantar programıdır; Türkiye genelinde uzaktan kurulum ve destek verir.

Kendi kantarınızda görün

Bir tartımı birlikte yapalım.

Kantarınızın akışını birlikte inceleyelim; kurulum ve destek Türkiye genelinde uzaktan verilir.

Bu bölgede kantar çözümü

Yakın iller: Adana ruhsatlı maden tesisleri, Hatay Amanos ve Kırıkhan ocakları, Konya ocak e-İrsaliyesi · Hizmet bölgeleri · Mersin Kantar Yazılımı

İlgili rehberler: İnternetsiz çalışma, e-İrsaliye entegrasyonu, Ocak ve maden kantarı, Bulut mu, masaüstü mü?, Veri ve yedekleme

Turkcell e-İrsaliye entegratörüne geçen işletmeye kantar uygulaması ücretsizdir; kontör alımı sürdükçe bakım ve teknik destek de ücretsizdir. Koşullar görüşmede netleşir, teklif şu an geçerlidir. Teklifi Turkcell bayisi SCP Bilişim verir; Turkcell kampanyası değildir. Teklif koşulları. Kayıtlar kendi bilgisayarınızda, şifreli veritabanında tutulur; yedek otomatik ve şifreli alınır, tek tıkla geri yüklenir. Kayıt sessizce değiştirilmez; düzeltme yeni kayıt ve iz olarak yapılır. Bulut tabanlı çözümlerde veri sağlayıcının sunucusundadır; bu sahada tercih edilen model değildir.