STEQAR, KolayBi hesabınızla e-İrsaliye gönderebilir. Belgeyi KolayBi kurar; kantar alıcıyı, taşıyıcıyı ve ürünleri KolayBi'de bulur, bulamazsa ya da birden çok kayıt çıkarsa gönderimi durdurur. Gönderim iki aşamalıdır: önce ticari kayıt açılır, sonra belge GİB'e çıkarılır. Belge numarasını KolayBi verir. Sonuçtaki iletildi ifadesi teslim anlamına gelmez.
Belgenin KolayBi'ye gidene kadar geçtiği adımlar
e-İrsaliye kantar bilgisayarından doğrudan GİB'e gitmez; araya bir entegratör hesabı girer. Bu yazıdaki hesap KolayBi hesabıdır. KolayBi'de belgeyi KolayBi kurar: kantar belgenin kendisini üretmez, kime, hangi taşıyıcıyla ve hangi ürünler için kesileceğini KolayBi'deki kayıtların kimlikleriyle bildirir. Bu yüzden gönderimin büyük kısmı bir eşleştirme işidir. Sıra kesindir ve her adımın kendi iletisi vardır:
- Numara kararı. Kantarın numarası KolayBi'ye gitmez; bu adımda yalnız belge ön eki ayarı doğrulanır. Kural numara ve ön ek yazısında.
- Ayar bütünlüğü. Seçili ortamın api anahtarı ya da kanalı boşsa gönderim başlamaz. Alanların tamamı kurulum rehberinde.
- Oturum. api anahtarıyla bir oturum alınır ve yalnız bellekte tutulur.
- Kaynak çözümü. Alıcı, taşıyıcı ve ürünler KolayBi'de aranır. Bunlar salt okuma sorgularıdır. Kurallar eşleştirme yazısında.
- Alan eşleme. Belgenin alanları doldurulur; varış adresi, taşıma bilgileri ve fiyat kararı bu adımda verilir. Ayrıntı belgeye giden bilgiler yazısında.
- Ticari kayıt. İlk aşamada belge KolayBi'de kayıt olarak açılır.
- GİB'e çıkış. İkinci aşamada belge için GİB'e çıkış istenir. İki aşamanın ayrıntısı iki aşamalı gönderim yazısında.
Önizleme, ayar bütünlüğünden sonra durur; ağa çıkmaz ve belge göndermez. KolayBi belgeyi kendisi ürettiği için yerel bir önizleme XML'i de yoktur. İlk beş adım KolayBi'de hiçbir kayıt açmadan biter: oturum ve eşleştirme sorguları yalnızca okur. Bu adımlarda takılan bir tartım için yapılacak iş eksik bilgiyi tamamlamaktır.
Takılan adımda ne görürsünüz?
Her adımın kendi iletisi vardır ve ileti hangi adımın durduğunu söyler. Eksik ayar iletisi hangi alanın boş olduğunu, eşleştirme iletisi hangi kaydın bulunamadığını ya da birden çok çıktığını yazar. Alan eşleme adımı bir tarih ya da miktar biçimlendirilemediğinde durur ve yazma çağrısı yapılmaz. Gönderim başarıyla bittiğinde sonuç kaydında KolayBi'nin verdiği numara, ETTN ve belge kimliği bulunur; varış adresi eşleşmediyse ya da plaka gibi bilgiler açıklama alanına yazıldıysa bunlar da operatöre bildirilir. Yani sessiz sapma yoktur: belgeye farklı bir şey giderse bunu kayıttan görebilirsiniz.
Neden eşleştirme gerekir?
KolayBi belge isteğinde alıcıyı, taşıyıcıyı ve ürünleri ad olarak değil KolayBi'deki kayıt kimlikleriyle ister. Kantar bu kimlikleri aramayla bulur. Üç kural vardır. Birincisi, kantar KolayBi'de cari ya da ürün kaydı oluşturmaz ve güncellemez. İkincisi, tam bir eşleşme gerekir: hiç kayıt çıkmazsa da birden çok kayıt çıkarsa da gönderim durur, ad benzerliğiyle seçim yapılmaz. Üçüncüsü, sorgu sonuçlanmazsa bu durum kayıt yok diye okunmaz; belirsiz sayılır ve gönderim yapılmaz. Böylece yanlış cariye ya da yanlış ürüne belge kesilmesi engellenir.
Küçük bir örnek
Bir ocaktan çıkan kamyonun ikinci tartımı bitti ve irsaliye gönderilecek. Alıcı firmanın vergi numarası KolayBi'de tek bir carideyse ve satırdaki malzeme kodu tek bir üründe bulunuyorsa eşleştirme geçer. Aynı vergi numarası iki ayrı cari kaydında duruyorsa gönderim daha ilk sorguda durur ve iletide kayıtların birden çok olduğu yazar; KolayBi'de hiçbir şey açılmamıştır. Eşleştirme geçip birinci aşamanın yanıtı alınamazsa bu kez durum belirsizdir ve KolayBi'de kontrol gerekir. Üç sonuç farklı şeyler söyler; bu rehberin amacı hangisinde ne yapacağınızı ayırmanıza yardım etmektir.
Belge numarasını kim verir?
KolayBi belge numarasını ve ETTN'i kendisi atar; gövdede bunları taşıyacak alan yoktur. Kantarın numarası KolayBi'ye gönderilmez, hiçbir numara girdisi de reddedilmez. Kantarda üç harfli bir seri ya da tam numara girilmişse bunun KolayBi tarafından ezileceği operatöre bildirilir. Sonuç kaydında görünen numara KolayBi'nin yanıtındaki numaradır.
İki aşamalı gönderim ne demek?
Birinci aşamada KolayBi belgeyi ticari kayıt olarak açar ve bir belge kimliği döndürür. İkinci aşamada bu belge kimliğiyle GİB'e çıkış istenir. İkinci aşama olmazsa belge KolayBi'de kayıtlı kalır, kantar bunu yarım gönderim olarak bildirir ve belge kimliğini sonuçta tutar. Birinci aşamanın yanıtı hiç alınamazsa durum farklıdır: kaydın açılıp açılmadığı bilinemez, gönderim tekrar edilmez ve operatör KolayBi'de kontrole yönlendirilir.
Kayıttaki sonuç neyi söyler?
Sonuçlar kayıtta ayrı sınıflara düşer. Tablo sınıfları ve bakılacak yeri özetler:
| Sonuç | Anlamı | Nereye bakılır? |
|---|---|---|
| İletildi (işleniyor) | İki aşama da kabul edildi ve GİB belge kimliği döndü. | Durum sorgusu |
| Yarım gönderim | Ticari kayıt açıldı, GİB'e çıkış olmadı. | KolayBi'deki belge |
| Kayıt belirsiz | Birinci aşamanın yanıtı alınamadı; kaydın açılıp açılmadığı bilinmiyor. | KolayBi'de kontrol |
| Kesin red | KolayBi isteği reddetti; kayıt oluşmadı. | Bildirilen neden |
| Eşleştirme ya da ayar durdurdu | KolayBi'ye hiçbir şey yazılmadı. | Ayarlar ve KolayBi kayıtları |
Gönderimden sonra durum, ETTN ya da numarayla son otuz günlük pencerede sorgulanabilir ve dört sınıfa ayrılır: başarılı, bekleyen, hatalı, iptal. Ayrıntı durum sorgusu yazısında, yanıtın hiç gelmediği durum kayıt belirsiz kalırsa yazısında.
Bu rehber gönderim sırasını ve sonucun okunmasını anlatır. Uzaktan iptal bu sürücüde yoktur. Alıcı kaydının KolayBi'de nasıl açılacağı ve belgenin KolayBi içindeki sonraki işlemleri bu rehberin konusu değildir.
Bu yazılar hangi sırayla okunmalı?
İlk kez kuruyorsanız kurulum rehberinden başlayıp eşleştirme ve numara yazılarına geçin. Günlük kullanımda iki aşamalı gönderim, durum sorgusu ve kayıt belirsiz kalırsa yazıları işinize yarar. Belgeye hangi bilginin gittiğini merak ediyorsanız belgeye giden bilgiler yazısına bakın. Genel akış için Kantardan otomatik e-İrsaliye nasıl kesilir?, seçenekleri yan yana görmek için Kantar e-İrsaliye entegratörleri, belge türü kararı için e-İrsaliye mi, e-Fatura mı? yazılarını okuyabilirsiniz.
Gönderim tek çağrı değil, sıralı bir zincirdir; ilk beş adım KolayBi'de kayıt açmadan biter.
Sık sorulan sorular
KolayBi ile kantardan e-İrsaliye nasıl gönderilir?
Gönderim başladığında önce numara kararı ve ayarlar kontrol edilir, ardından KolayBi'de alıcı, taşıyıcı ve ürünler aranır. Alan eşleme tamamlanınca belge iki aşamada gönderilir: önce ticari kayıt, sonra GİB'e çıkış. Bir adım takılırsa sonraki adıma geçilmez ve neden operatöre gösterilir.
Neden alıcı ve ürünlerin KolayBi'de tanımlı olması gerekir?
KolayBi belge isteğini kayıt kimlikleriyle ister. Kantar bu kimlikleri KolayBi'de arayarak bulur ve yeni kayıt açmaz. Bir kayıt bulunamazsa ya da birden çok kayıt çıkarsa gönderim durur; yanlış kayda belge kesilmesi bu yolla önlenir.
Belge numarasını kim verir?
Belge numarasını ve ETTN'i KolayBi atar. Kantarın numarası KolayBi'ye gönderilmez. Üç harfli bir ön ek ayarı isteğe bağlıdır; boşsa şirket varsayılanı kullanılır.
Sonuçta iletildi yazıyorsa belge GİB'de tamamlanmış mıdır?
Hayır. İletildi, iki aşamanın da KolayBi tarafından kabul edildiği anlamına gelir. Kabul teslim değildir; belgenin sonraki durumu ayrıca durum sorgusuyla izlenir.
STEQAR, KolayBi'nin yanı sıra başka e-İrsaliye entegratörleriyle de çalışır; EDM Bilişim, Turkcell e-Şirket, Orkestra e-Faturacım, Veriban, e-Logo, QNB eSolutions, eKüpSoft, Digital Planet, Nilvera ve VBT bu seçenekler arasındadır. Farkları Kantar e-İrsaliye entegratörleri yazımızda karşılaştırdık.
