Sivas'ta demir, krom, bakır, kurşun-çinko, linyit ve sölestin gibi türler İl Müdürlüğü raporu ile MTA belgesinde yer alıyor. Güncel il toplamı ocak ya da ruhsat sayısı ise resmî kaynakta bulunamadı ve bu yazıda verilmiyor. OSBÜK listesine göre dört OSB işletmede görünüyor.
Resmî kaynakla doğrulanan
İki resmî belge birbirini tutuyor: Sivas Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün 2022 yılı çevre durum raporu ve MTA'nın Sivas il maden belgesi.
| Konu | Ne yazıyor | Kaynak ve yıl |
|---|---|---|
| Başlıca madenler | Başta bakır, demir ve krom olmak üzere çok sayıda maden ocağı, cevher zenginleştirme ve mermer işleme tesisi | İl Müdürlüğü, 2022 raporu |
| Demir | Divriği'nde demir madenciliği yoğun; yatak yıllık yaklaşık 2 milyon ton cevher veriyor, zenginleştirilip sinter konsantresi ve pelet yapılıyor | MTA belgesi (tarihsiz, yaklaşık 2010 klasöründe) |
| Diğer türler | Krom, kurşun-çinko, çimento hammaddesi, traverten, sölestin, talk; Kangal'da linyit ve zeolit; bazıları işletiliyor | MTA belgesi (tarihsiz) |
| Çalışan ocak formu | Sekiz ocak ya da işletme için doğaya yeniden kazandırma raporlama formu düzenlenmiş; bu ilin toplam ocak sayısı değildir | İl Müdürlüğü, 2022 raporu |
Tablodaki sekiz sayısı kolay yanlış okunur: o yıl form düzenlenen ocak ve işletmeleri sayar, ilde başka ocak olmadığını göstermez. MTA'nın üretim rakamları da eskidir; bugünün üretimi olarak okunmamalıdır.
Doğrulanamayan ve yazılmayan
- İl geneli ruhsat sayısı. Bir yerel blogda arama ve işletme ruhsatı toplamı geçiyor, ancak blog tarihsiz ve kurum değil; resmî kaynakla doğrulanamadığı için bu sayfada hiçbir ruhsat sayısı verilmiyor.
- Mermer ocağı. İl Müdürlüğü raporunda yalnızca mermer işleme tesislerinden söz edilir. Mermer ocağı ve sayısı belgelerde yoktur.
- Alçıtaşı. Hiçbir resmî kaynakta maden olarak teyit edilmediği için yazılmıyor.
- Güncel üretim. MTA'nın tarihsiz üretim rakamı güncel üretim yerine kullanılmıyor.
Bu liste bir eksiklik itirafı değil, kuraldır: doğrulanmayan sayı, yanlış bir rakamdan daha az zarar verir.
İşletmedeki OSB'ler
OSBÜK listesine göre Sivas'ta dört OSB işletmede (faaliyette) görünür: Demirağ, Sivas Gemerek, Sivas Merkez I ve Sivas Şarkışla. Liste canlıdır ve veri tarihi belirtmez. OSB adlarından, hangi bölgenin maden sevkiyatıyla ilgili olduğu çıkarılamaz.
Belirsiz sayı, net kayıt
Resmî rakamın olmadığı yerde ocağın elindeki tek sağlam veri kendi kaydıdır. Cevher zenginleştirme tesisine giden yük de, işleme tesisine giden yük de kantardan geçtiği anda ölçülmüş bir ağırlığa dönüşür.
- Ağır ve sık sefer: brüt, dara ve net her seferde ayrı yazılır; ilk ağırlığı alınmış ama dönmemiş araç bekleyen kayıtlarda durur.
- Gösterge arızası: sahada tartımı durdurmak yerine ağırlık elle girilir; elle giriş ayrı işaretlenir ve sonradan denetlenebilir.
- Bağlantı kopması: tartım ve fiş kesme internet olmadan sürer; e-irsaliye bağlantı gelince yeniden gönderilir.
- Belgeye geçiş: alıcı mükellefse sevk belgesi tartımı biten kayıttan hazırlanır; yasal ayrıntı için mali müşavire danışın.
Bu işleri STEQAR yapar: dara, brüt ve net hesabı, fiş, manuel tartım, çevrimdışı çalışma ve e-irsaliye gönderimi. Taş ocağı ve maden rehberi, sektörler ve özellikler sayfaları ayrıntıyı verir; kendi kantarınızı görmek için demo isteyebilirsiniz.
Kaynaklar
- Sivas Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Sivas İli 2022 Yılı Çevre Durum Raporu: https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/sivas-ilcdr-2022-20230911131612.pdf
- MTA Genel Müdürlüğü, Sivas İli Maden ve Enerji Kaynakları (il maden potansiyeli serisi; belgede tarih yok): https://www.mta.gov.tr/v3.0/sayfalar/bilgi-merkezi/maden_potansiyel_2010/sivas_madenler.pdf
- OSBÜK, Organize Sanayi Bölgeleri listesi (canlı liste, 2026-10-05 tarihinde alındı): https://osbuk.org/view/osb/osbliste.php
Sık sorulan sorular
Sivas'ta kaç maden ocağı var?
Resmî kaynaklarda il geneli için güncel bir ocak ya da ruhsat sayısı bulunamadı. 2022 çevre durum raporundaki sekiz sayısı yalnızca doğaya yeniden kazandırma formu düzenlenen ocak ve işletmeleri sayar; ilin toplamı değildir.
Sivas'ın başlıca madenleri hangileri?
İl Müdürlüğü raporu başta bakır, demir ve krom olmak üzere çok sayıda maden ocağından söz eder. MTA belgesi demir, krom, kurşun-çinko, çimento hammaddesi, traverten, sölestin ve talkı önemli madenler olarak sayar; bazıları işletilmektedir.
Divriği demir cevheri üretimi güncel mi?
Hayır, tarihsiz bir MTA belgesine dayanır. Belge Divriği yatağından yıllık yaklaşık 2 milyon ton cevher üretildiğini yazar; MTA metninde tarih yoktur ve rakam güncel olmayabilir.
Sivas'ta hangi OSB'ler işletmede görünüyor?
OSBÜK listesine göre dört OSB işletmede görünür: Demirağ, Sivas Gemerek, Sivas Merkez I ve Sivas Şarkışla. Liste canlıdır ve değişebilir.
Sivas'ta mermer ocağı var mı?
Çevre durum raporunda mermer için yalnızca işleme tesislerinden söz edilir; mermer ocağı ifadesi geçmez. Bu yüzden mermer ocağı olduğunu ya da sayısını yazmıyoruz.
Ruhsat sayısı belirsizken tartım kaydı neye yarar?
Resmî toplam olmadığında ocağın kendi sevkiyat kaydı tek dayanaktır. Plaka, malzeme, brüt, dara, net ve tartım zamanı kayıtta durursa hem raporlar hem sevk belgesi aynı veriden çıkar.
STEQAR, SCP Bilişim ve Otomasyon Sistemleri'nin geliştirdiği kantar programıdır; Türkiye genelinde uzaktan kurulum ve destek verir.