Önizleme gönderimle aynı kapılardan geçer ama son adımda belge oluşturmayan bir isteğe gider; XML ve HTML hâlini verir, belgeyi iletmez. Önizlemenin yeşil olması gönderimin kabul edileceğini göstermez. Gönderimde ret gelirse sürücü onu yanıt gövdesindeki kayıtlara göre bir hata sınıfına ayırır ve ne yapılacağını söyler.
Önizleme ne yapar?
Önizleme, gerçek gönderimin kapı zincirini baştan sona çalıştırır: ayarlar, gönderen bilgisi, belge numarası, alıcı etiketi ve belgenin oluşturulması aynen denetlenir. Fark son adımdadır. Belgeyi ileten çağrı yerine Nilvera'nın belge oluşturmayan önizleme isteği kullanılır. Sonuçta kayıtta iki şey olur: STEQAR'ın hazırladığı XML ile önizleme HTML'i elinize geçer, ama belge Nilvera'ya iletilmez ve GİB'e gönderildi diye işaretlenmez. Önizleme yolundan hiçbir koşulda gerçek gönderim tetiklenmez.
Önizleme yeşili neyi göstermez?
Önizleme başarılı olduğunda ileti bunu açıkça söyler: belge gönderilmedi ve önizlemenin başarısı gönderimin kabul edileceğini göstermez. Bunun nedeni önizlemenin seriyi denetlememesidir. Seri hesapta tanımlı olmasa bile önizleme yeşil çıkabilir, gönderim ise seri nedeniyle reddedilir. Bu yüzden önizlemeyi gönderim provası değil, belgenin kurulabildiğini gösteren bir ön kontrol olarak okuyun. Seri hazırlığı için hesap ve seri yazısına bakın.
Önizlemede ağ ya da sunucu sorunu çıkarsa sonuç belirsiz değil, ulaşılamadı diye bildirilir. Önizleme belge oluşturmadığı için belirsiz iletisi yanlış olurdu: operatörü var olmayan bir belgeyi aramaya yönlendirirdi.
Önizlemeyi ne zaman kullanırsınız?
- Bağlantıyı ilk kez kurduğunuzda, gerçek bir belge kesmeden önce ayarların ve gönderen bilgilerinin belgeye doğru yazıldığını görmek için.
- Yeni bir alıcı türüyle, örneğin şahıs firmasıyla çalışmaya başlarken, belgenin biçimini görmek için.
- Şema reddi aldıktan sonra, düzelttiğiniz alanların belgeye yansıdığını gerçek gönderime geçmeden doğrulamak için.
Her üç durumda da önizlemeyi bir ön kontrol olarak okuyun, seri ve numara denetimini ayrıca yapın.
Ret sınıfları
Gönderim reddedildiğinde sürücü sonucu, hata sınıfları adı verilen kapalı bir kümeden birine indirir. Tablo sınıfı, anlamını ve yapılacak işi gösterir. Sınıflardan seri, gönderen etiketi ve kimlik hesap hazırlığıyla; şema belge alanlarıyla; alıcı ve sanal alıcı sınıfları alıcı bilgileriyle ilgilidir:
| Sınıf | Anlamı | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| Seri | Seri hesapta tanımlı ya da aktif değil. | Seriyi Nilvera portalinden açın. |
| Şema | Belge şema denetiminde reddedildi. | Tartım ve irsaliye alanlarını kontrol edin. |
| Zaten kayıtlı | Belge kimliği sağlayıcıda kayıtlı. | Başarı sayılır; durumu sorgulayın. |
| Numara çakışması | Numara başka bir belgede kullanılmış. | Numara sayacını kontrol edin, aynı numarayla göndermeyin. |
| Sanal alıcı yönlendirmesi | Alıcı posta kutusu yönlendirmesi sağlayıcı kuralıyla çelişiyor. | Alıcı mükellefiyetini kontrol edin. |
| Alıcı | Alıcının mükellefiyeti ya da etiketi uygun değil. | Alıcı bilgilerini kontrol edin. |
| Gönderen etiketi | Gönderen birim etiketi hesapta bulunamadı. | İletideki yönlendirmeyi izleyin. |
| Senaryo | Belge senaryosu kabul edilmiyor. | Senaryo tanımını Nilvera ile doğrulayın. |
| Kimlik | Erişim anahtarı geçersiz ya da yetkisiz. | Portalden yeni anahtar üretip ayarlara girin. |
| Belirsiz | Yanıt kayboldu ya da hata kaydı yok. | Yeniden göndermeden önce durumu sorgulayın. |
| Diğer red | Tanınmayan ret; yeniden gönderilmez. | Ret kodunu günlükten okuyup sağlayıcıyla doğrulayın. |
Sınıf neye göre seçilir?
Sürücü sınıfı HTTP durum koduna bakarak seçmez. Sayısal iletişim kodu tek başına karar vermez. Karar, yanıt gövdesindeki hata kayıtlarına göre verilir: kayıtlardan ilk tanınan, kümedeki bir sınıfa eşlenir. Kayıtlar var ama hiçbiri tanınmıyorsa diğer red olur. Hiç hata kaydı yoksa ya da gövde okunamıyorsa sonuç belirsizdir; uydurma bir sınıf üretilmez. Tek istisna kimlik reddidir: yetkisiz bir istek hiç işlenmediği için gövdeye bakılmadan kimlik sınıfına konur. Ağ hatası ve sunucu hatası da belirsiz sayılır, çünkü belge oluşmuş olabilir. Bu belirsiz sonucun ele alınışı internet kesilince yazısında anlatılıyor.
Ham metin neden gösterilmez?
Sağlayıcının ret açıklaması çoğu zaman teknik bir metindir. Kullanıcıya gösterilen ileti her zaman STEQAR'ın kendi, dokuz dile çevrilmiş ve yapılacak işi söyleyen metnidir. Ham açıklama yalnızca entegratör günlüğüne yazılır. Böylece operatör ret iletisinden ne yapacağını anlar, destek gerektiğinde de günlükte ayrıntı bulunur.
Zaten kayıtlı ile numara çakışması
İki durum karıştırılmamalıdır. Belge kimliği zaten kayıtlıysa belgenin sistemde olduğu anlaşılır ve sürücü bunu başarısızlık değil, başarı olarak okur; yalnızca GİB tarafı doğrulanmadığı için kayda bir uyarı eklenir. Numara çakışması ise farklı bir belgenin aynı numarayı kullandığını gösterir ve hiçbir koşulda zaten gönderildi sayılmaz. Bu ayrım, aynı numarayla ikinci bir deneme yapılmasını engellemek için vardır. Numara kuralı ve kimliğin neden sabit kaldığı belge kimliği ve numara yazısında, genel akış Nilvera ile Kantardan e-İrsaliye rehberinde. Kesim akışının kantar tarafı için Kantardan otomatik e-İrsaliye nasıl kesilir? yazısına bakabilirsiniz.
Retten sonra kısa liste
- Ret iletisini okuyun; ileti sınıfa göre yapılacak işi söyler.
- Tanınmayan bir ret ise ret kodunu entegratör günlüğünden okuyup sağlayıcıyla doğrulayın.
- Numara çakışmasında aynı numarayla yeniden göndermeyin.
- Belirsiz sonuçta yeniden göndermeden önce durumu sorgulayın.
Önizleme belgeyi denetler, seriyi denetlemez; ret ise HTTP koduna değil, yanıttaki hata kaydına göre sınıflanır.
Sık sorulan sorular
Önizleme başarılıysa gönderim de kabul edilir mi?
Hayır. Önizleme belge oluşturmaz ve her kuralı denetlemez; özellikle belge serisinin hesapta tanımlı olup olmadığına bakmaz. Önizleme başarılı çıksa da gönderim seri, alıcı ya da şema gibi bir nedenle reddedilebilir.
Ret iletisinde sağlayıcının kendi hata metni neden görünmez?
Sağlayıcının ham hata metni teknik ve çoğu zaman anlaşılması zordur. Ekranda STEQAR'ın çevrilmiş, ne yapılacağını söyleyen iletisi görünür; ham metin yalnızca entegratör günlüğünde tutulur. Bilinmeyen bir ret için ileti, ret kodunu günlükten okuyup sağlayıcıyla doğrulamanızı ister.
Hata sınıfı HTTP koduna göre mi belirlenir?
Hayır. Sınıf, yanıtın gövdesindeki hata kayıtlarına göre belirlenir. Kimlik reddi bu kuralın tek istisnasıdır, çünkü istek hiç işlenmemiştir.
Numara çakışması ile zaten kayıtlı aynı şey midir?
Hayır. Zaten kayıtlı, aynı belge kimliğinin sistemde olduğunu söyler ve başarı sayılır. Numara çakışması ise başka bir belgenin o numarayı kullandığını gösterir; ileti numara sayacını denetlemenizi ister ve aynı numarayla yeniden göndermemenizi söyler.
STEQAR, Nilvera'nın yanı sıra başka e-İrsaliye entegratörleriyle de çalışır; EDM Bilişim, Turkcell e-Şirket, Orkestra e-Faturacım, Veriban, e-Logo, QNB eSolutions, eKüpSoft, Digital Planet, KolayBi ve VBT bu seçenekler arasındadır. Farkları Kantar e-İrsaliye entegratörleri yazımızda karşılaştırdık.