İçindekiler
  1. Aynı sevkiyat, iki belge, iki farklı dorse
  2. Hangi alan nerede yazılır?
  3. Örnek kontrol: bir sevkiyatın iki belgesi
  4. Uyuşmazlığı kapıda yakalama adımları
  5. Sık yapılan hatalar
  6. STEQAR karşılığı
  7. Sık sorulan sorular
Kısa cevap

İrsaliye ile tartım fişindeki dorse ve şoför bilgisi, iki belge farklı anda ve farklı elle doldurulduğu için ayrışır. Çözüm, bu alanları tek kayıttan türetmek ve sevkiyat kapıdan çıkmadan fişi irsaliyeyle yan yana okumaktır. Dorse değişirse dara da değişeceğinden, fark yalnız yazım hatası değil ağırlık farkı da doğurur.

Aynı sevkiyat, iki belge, iki farklı dorse

Nakliyecinin elinde bir sevkiyat için en az iki kâğıt dolaşır. Biri sevk belgesi olan irsaliyedir; diğeri kantarda basılan tartım fişidir. İrsaliye çoğunlukla araç yola çıkmadan önce, ofiste ya da yükleme noktasında hazırlanır. Fiş ise araç kantara çıktığında, o günkü fiili durumla düzenlenir.

Fark tam burada doğar. Sabah planlanan çekici ile sonradan takılan dorse farklı olabilir. Şoför son anda değişmiş olabilir. İrsaliye planı yazar, fiş fiilen kantarda olanı yazar. İki belge aynı sevkiyatı anlattığı hâlde aynı kişiye ya da aynı plakaya işaret etmez.

Hangi alan nerede yazılır?

İrsaliye ve tartım fişinde karşılaştırılacak alanlar
AlanİrsaliyedeFişteUyuşmazlık nedeni
Çekici plakasıTaşıma bilgisi bölümüPlaka alanıElle yazım hatası
Dorse plakasıTaşıma bilgisi bölümüDorse alanıDorse sonradan değişti
ŞoförAd-soyad satırıŞoför alanıVardiya ya da yedek şoför
Yük miktarıBirim ve miktarNet, kg ve tonBirim ya da yuvarlama farkı
Geldiği ve gideceği yerSevk adresiGeldiği-gideceği yer alanıYük yolda başka adrese yönlendi

Fiş tarafında bu alanların hepsi tasarımcıda veri alanı olarak bulunur: plaka, dorse, şoför, mal cinsi, brüt, dara, net ve geldiği-gideceği yer. Hangisinin basılacağı firmaya kalmıştır; bu yüzden fişi irsaliyeyle kıyaslayacaksanız fişe dorseyi ve şoförü koymak şarttır.

Örnek kontrol: bir sevkiyatın iki belgesi

Aşağıdaki plakalar ve rakamlar varsayımsal örnektir; gerçek bir sevkiyata ait değildir. İrsaliyede dorse 06 DRS 411, net miktar 26,40 ton yazıyor. Fişte dorse 06 DRS 417, brüt 41.820 kg, dara 15.420 kg görünüyor.

  1. Net hesabı kontrol edilir. 41.820 eksi 15.420, 26.400 kg eder; yani 26,40 ton. Miktar irsaliyeyle tutuyor.
  2. Dorse farkı fark edilir. Son rakam 1 yerine 7. Bu bir klavye hatası olabilir ya da gerçekten başka bir dorse takılmış olabilir.
  3. Daranın makul olup olmadığına bakılır. Dorse gerçekten değiştiyse dara da farklı çıkar; fark o zaman yazım hatası değildir.
  4. Karar verilir. Yazım hatasıysa kayıt tartım sırasında düzeltilir; dorse gerçekten değiştiyse irsaliye buna göre yenilenir.

Örnekte miktar tutuyor, plaka tutmuyor. İtirazın en sık gelen biçimi budur: yük doğru, belge yanlış.

Uyuşmazlığı kapıda yakalama adımları

  1. Plakayı mümkünse tek yerden girin. Aynı plakayı iki ayrı yerde elle yazmak yazım hatasını artırır.
  2. Dorseyi tartımdan önce sorun. Dorse bilinmeden alınan ilk ağırlık sonradan tartışma konusu olur.
  3. Fişi irsaliyeyle yan yana okuyun. Şoför, çekici, dorse, miktar ve gideceği yer beş satırlık bir kontrol listesidir.
  4. Fark varsa araç çıkmadan düzeltin. Araç gittikten sonra düzeltme, hem yazışma hem sorumluluk yükü getirir.

Sık yapılan hatalar

  • Dorseyi hiç yazmamak. Fişte boş kalan dorse alanı, itirazda hangi dorsenin tartıldığını kanıtsız bırakır.
  • Şoför adını kısaltmak. Bir belgede tam ad, ötekinde baş harf varsa iki belge elle eşleştirilmek zorunda kalır.
  • İrsaliyeyi fişten önce kesmek. Plan yazılır, fiili durum sonradan gelir; aradaki farkı kimse karşılaştırmayabilir.
  • Bilgiyi iki yerde ayrı yazmak. Aynı veri ofiste bir kez, kantarda bir kez girildiğinde ayrışması kaçınılmazdır.

Taşıma alanlarının irsaliye belgesindeki karşılığı için taşıyıcı, şoför ve dorse rehberine bakabilirsiniz. Yasal zorunluluklar ayrı bir konudur; güncel şartlar için GİB'e ve mali müşavirinize danışın.

STEQAR karşılığı

STEQAR bir kantar programıdır; sevkiyatı yönetmez, kantarda oluşan veriyi tutarlı üretir. Tartım kaydındaki plaka, dorse ve şoför bilgisi fişe basılır; tartım biter bitmez e-irsaliye bağlı entegratöre gönderilir. İnternet kesilirse kayıt bekleyen olarak saklanır ve bağlantı dönünce operatör yeniden gönderir. Fişteki dorse ve şoför alanlarını irsaliyeyle yan yana okumak yine de kontrolün parçasıdır.

Fiş tasarımı seçenekleri için özellikler sayfasına, belge tarafı için e-irsaliye sayfasına bakın. Kendi araç ve dorse düzeninizde bir tartımı görmek isterseniz demo talep edebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Tartım fişinde dorse plakası neden irsaliyeden farklı çıkar?

Çoğu zaman iki belge farklı anda dolar: irsaliye sevk hazırlığında, fiş araç kantardayken. Arada dorse değiştiyse ya da plaka elle yazılırken hata olduysa iki belge ayrışır.

Fişteki şoför adı ile irsaliyedeki şoför adı aynı olmak zorunda mı?

Zorunluluk konusu mevzuatın alanıdır; güncel şartlar için GİB'e ve mali müşavirinize danışın. Pratikte ise iki belgedeki ad farklıysa itirazda ilk soru bu olur, bu yüzden aynı tutmak sorunu baştan keser.

Dorse değiştiyse tartımı baştan mı yapmak gerekir?

Dorse değişince dara da değişir. İlk tartım başka bir dorseyle yapılmışsa ikinci tartımdan önce kaydın nasıl düzeltileceğine firma kendi iş akışında karar verir.

STEQAR fişinde dorse alanı var mı?

Evet. Fiş tasarımcısındaki veri alanları arasında plaka, dorse ve şoför bulunur. Hangi alanların basılacağını firma kendi fiş tasarımında seçer.

Fiş ile belge arasındaki farkı sonradan düzeltmek mümkün mü?

STEQAR'da kayıt sessizce değiştirilmez; iptal yalnız tartım sırasında yapılır, sebep zorunludur ve kimin iptal ettiği loglanır. Bu yüzden hatayı kantardayken yakalamak daha kolaydır.

Alıcı e-irsaliye mükellefi değilse dorse bilgisi nasıl taşınır?

Alıcı e-irsaliye mükellefi değilse STEQAR'da belge GİB sanal posta kutusu yoluyla gönderilir. Uygulanacak şartlar için GİB'e ve mali müşavirinize danışın.

STEQAR, SCP Bilişim ve Otomasyon Sistemleri'nin geliştirdiği kantar programıdır; Türkiye genelinde uzaktan kurulum ve destek verir.

Kendi kantarınızda görün

Bir tartımı birlikte yapalım.

Kantarınızın akışını birlikte inceleyelim; kurulum ve destek Türkiye genelinde uzaktan verilir.