Kantar programında kullanıcı yetkileri, kimin neyi görüp yapacağını belirler; işlem kaydı ise kimin ne yaptığını geriye dönük gösterir. STEQAR'da kayıt sessizce değiştirilmez, iptal yalnız tartım sırasında yapılır ve sebep zorunludur, kimin iptal ettiği loglanır, elle girilen ağırlıklar ayrı işaretlenir.
Asıl soru: kim, ne yaptı?
Küçük bir kantarda herkes birbirini tanır ve hatayı kimin yaptığı akılda kalır. Vardiya sayısı, çalışan sayısı ve sevkiyat arttıkça bu hafıza yetmez. Bir müşteri "bu tartımda yanlış ağırlık yazılmış" dediğinde ya da ay sonunda iki rakam tutmadığında, cevabı kantarcının hatırlamasına bırakmak zayıf bir düzendir. Cevap kayıtta durmalıdır.
Bu iş iki parçadan oluşur ve ikisi birbirini tamamlar:
- Yetki: işlemi baştan kimin yapabileceğini sınırlar. Hatayı önler.
- İz: yapılan işlemi kayda geçirir. Hata olduysa bulunmasını sağlar.
Kullanıcı yetkileri nasıl düşünülür?
STEQAR'da kullanıcı yetkileri vardır: kim ne görür, kim ne yapar belirlenir. Yetkiyi tesisinizde nasıl dağıtacağınız size kalmıştır; akıl yürütme şu şekilde basitleşir. Yetki, unvana göre değil, günlük işe göre verilir.
| Görev | Günlük işi | Gerekmeyebilecek yetki |
|---|---|---|
| Kantarcı | Tartımı yapar, plaka ve malzemeyi seçer, fişi verir | Raporlama ayarlarını ve kullanıcı yönetimini değiştirmek |
| Muhasebe | Raporlara bakar, belgeleri kontrol eder | Tartım kaydı açmak ya da iptal etmek |
| Patron / yönetici | Raporları ve işlem geçmişini izler | Günlük tartımı bizzat yürütmek |
| Ek vardiya çalışanı | Yalnız kendi vardiyasında tartım yapar | Geçmiş kayıtlar üzerinde işlem yapmak |
Tabloda yazanlar örnektir; hangi yetkinin hangi role bağlanacağı tesisinizin düzenine göre belirlenir. Mantık sabittir: kimse işi için gerekenden fazlasına sahip olmamalıdır. Bu hem hatayı hem de kötü niyetli bir işlemi zorlaştırır.
Hangi işlem iz bırakır?
Kayıt düzeninin temeli, kayda dokunmanın bir sonucu olmasıdır.
- Kayıt sessizce değiştirilmez. Bir rakamı kimse fark etmeden değiştiremez.
- İptal yalnız tartım sırasında yapılır. Hatayı fark ettiğiniz an karar anıdır; sonradan "bu tartım sanki hiç olmadı" demek mümkün olmaz.
- İptalde sebep zorunludur. Sebep yazılmadan işlem tamamlanmaz. "Neden iptal edildi?" sorusunun cevabı kayıtta durur.
- Kimin iptal ettiği loglanır. İşlem, onu yapan kullanıcıyla birlikte saklanır.
İptal akışının ayrıntıları, fiş ve bildirimlere etkisi kantarda hatalı tartım ve iptal yazısında anlatıldı. Burada önemli olan, bu iz kaydının yetkiyle birlikte anlam kazanmasıdır: log "kim yaptı" diye sorar, yetki ise "yapabilir miydi" diye.
Manuel girişler ve kamera kaydı
İki konu, denetimde en çok soru çıkaran yerlerdir.
Elle girilen ağırlık
Gösterge arızalandığında kantar durmasın diye ağırlık elle girilebilir; fiş kesilir, irsaliye gider. Burada risk, elle girilen değerin göstergeden gelen değerle karışmasıdır. STEQAR'da manuel girişler ayrı işaretlenir ve denetlenebilir. Yani bir raporda hangi tartımların elle girildiğini ayrıca görebilirsiniz. Elle girişin ne zaman yapılacağı için manuel tartım rehberine bakın.
Kamera ve kişisel veri
Tartım kaydı, bir itiraz sırasında önemli bir dayanaktır; ama görüntüde insanlar vardır. STEQAR'da insan yüzleri otomatik bulanıklaştırılır. Hata durumunda güvenli moda geçilir ve tüm görüntü kapatılır. Hangi kaydın nasıl tutulduğu denetlenebilir bir logda izlenir. Hangi süre boyunca saklanacağı, aydınlatma yükümlülüğü gibi hukuki konular için mevzuatı ilgili kuruma ve mali müşavirinize danışın. Ayrıntılar kantarda kamera ve KVKK yazısında.
Denetim günü kontrol listesi
İster iç denetim ister müşteri itirazı olsun, düzeninizin ayakta olup olmadığını şu adımlarla sınayabilirsiniz:
- Herkes kendi kullanıcısıyla mı çalışıyor? Ortak hesap logu anlamsızlaştırır.
- Yetkiler göreve uygun mu? Rapora bakanın tartım iptal yetkisi, işe yeni girenin kullanıcı yönetimi yetkisi olmamalı.
- Bir iptali sebebiyle birlikte bulabiliyor musunuz? Sebep ve kullanıcı kayıtta görünmeli.
- Manuel girişleri ayırabiliyor musunuz? Elle girilen tartımlar işaretli olmalı.
- Ayrılan çalışanın erişimi kapatıldı mı? İşten ayrılan kişinin kullanıcısı açık kalmamalı.
- Yedek güncel mi? Kayıtlar şifreli veritabanında durur ve otomatik şifreli yedeği vardır; son yedeğin tarihine bakın.
Veri sahipliği ve yedek tarafı kantar verisi, yedekleme ve güvenlik yazısında; güvenlik başlıkları özellikler sayfasında anlatılıyor. Kendi kullanıcı düzeninizi bir demoda denemek isterseniz demo talep edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kantar programında kullanıcı yetkisi ne işe yarar?
Kimin neyi görebileceğini ve neyi yapabileceğini belirler. Böylece her çalışan yalnız işiyle ilgili ekranlara ve işlemlere ulaşır.
Bir kullanıcı kaydı sessizce değiştirebilir mi?
Hayır. Kayıtlar sessizce değiştirilmez. İptal gibi işlemler sebep ister ve işlemi kimin yaptığı log olarak saklanır.
Tartım ne zaman iptal edilebilir?
İptal yalnız tartım yapılırken mümkündür ve sebep yazmak zorunludur. Kimin iptal ettiği ayrıca loglanır.
Elle girilen ağırlıklar nasıl ayırt edilir?
Gösterge arızasında elle girilen manuel ağırlıklar ayrı işaretlenir ve denetlenebilir. Böylece göstergeden gelen değerle karışmaz.
Kamera kaydında insanlar görünür mü?
İnsan yüzleri otomatik bulanıklaştırılır. Hata durumunda güvenli moda geçilir ve tüm görüntü kapatılır. Hangi kaydın nasıl tutulduğu denetlenebilir logda izlenir.
Herkes aynı kullanıcı hesabıyla çalışırsa ne olur?
Log, işlemi yapanı gösterir; ortak hesapta kayıt tüm ekibi gösterir, yani kimseyi. Her çalışanın kendi kullanıcısıyla çalışması izin değerini korur.
STEQAR, SCP Bilişim ve Otomasyon Sistemleri'nin geliştirdiği kantar programıdır; Türkiye genelinde uzaktan kurulum ve destek verir.