Kamera aracın plakasını görüntüler; yazılım görüntüde plakayı bulup harf ve rakamlara çevirir, okumaya ne kadar güvenebileceğini tartar ve sonucu kantar ekranına yazar. Okuma şüpheliyse sessizce kaydetmez, kantarcıyı uyarır. STEQAR'da şoför inmeden plaka okunur; kantarcı yalnız şüpheli okumada devreye girer.
Kameradan kantarcıya beş adım
Plaka okuma sistemi arka planda birkaç küçük işi art arda yapar. Hangi adımda ne olduğunu bilmek, sahada bir okuma tutmadığında sebebini aramayı kolaylaştırır.
- Kamera görüntü alır. Kamera kantara girmekte olan aracı karşıdan izler. Plaka bu görüntünün içinde küçük bir parçadır; ne kadar net ve karşıdan görünürse sonraki adımlar o kadar rahat geçer.
- Yazılım plakayı bulur. Görüntüde tampon, far, çamurluk, yazı ve tabela da vardır. Yazılım önce plakanın nerede durduğunu bulur ve yalnız o bölgeyi ayırır.
- Harfler ve rakamlar okunur. Ayrılan bölgedeki her karakter tek tek tanınır. Çamur, çizik ve eğri takılmış plaka bu adımda "8 mi B mi, G mi C mi" türünden karışıklık çıkarır.
- Okuma tartılır. Yazılım okuduğu karakterlere ne kadar güvendiğini de değerlendirir. Güvenin yüksek olduğu okuma ilerler; düşük olduğu okumada kantarcıya haber verilir.
- Sonuç kantarcıya gelir. Güvenilir okuma kayda plaka olarak yazılır. Şüpheli okumada kantarcı uyarılır, plakayı düzeltir ya da elle yazar.
Doğruluğu bozan altı etken
Sistem ne kadar iyi olursa olsun, kameradan gelen görüntü kötüyse okuma da zorlaşır. Aşağıdaki tablo her plaka okuma sistemi için geçerli genel bilgiyi toplar: neyin neyi bozduğunu ve sahada genellikle neyin yapıldığını gösterir.
| Etken | Okumayı nasıl zorlaştırır | Genelde ne yapılır |
|---|---|---|
| Işık | Gece karanlık, gündüz ters ışık ve yansıma harfleri siler | Kantar girişi aydınlatılır, kamera güneşe bakmayacak biçimde konur |
| Kir ve çamur | Harf kenarlarını kapatır, karakterleri birbirine benzetir | Sistemin şüpheli okumayı bildirmesi aranır; sık kirlenen yerde plaka silme alışkanlığı kurulur |
| Bakış açısı | Yandan ya da çok yukarıdan bakan kamerada harfler yamulur | Kamera plakayı mümkün olduğunca karşıdan görecek yere sabitlenir |
| Lens ve hava | Yağmur damlası, toz ve buğu görüntüyü bulandırır | Lens camı temiz tutulur, korumalı gövde seçilir |
| Plakanın durumu | Eğri, aşınmış, kırık ya da sonradan boyanmış plaka | Kantarcı okumayı kontrol eder, gerekirse elle yazar |
| Kuyruk | Aynı karede iki araç olursa hangisinin okunacağı karışabilir | Araçların kantara sırayla ve düzenli girmesi sağlanır |
Elle girişle karşılaştırınca fark nerede?
| Adım | Elle plaka girişi | Plaka okumalı akış |
|---|---|---|
| Plakayı öğrenme | Kantarcı plakaya bakar, gerekirse şoföre sorar | Kamera okur; şoför araçtan inmeden plaka kantar ekranına gelir |
| Yazma | Her karakter klavyeden tek tek girilir | Plaka ekranda hazırdır |
| Hata ihtimali | Yanlış tuş fark edilmeden kayda geçebilir | Emin olunamayan okuma uyarıyla işaretlenir |
| Kuyruk etkisi | Her araçta yazma payı birikir | Elle yazma yalnız şüpheli okumada ve kamerasız durumda kalır |
Fark en çok yoğun saatte hissedilir: elle girişte her aracın yazma payı sıraya eklenir, okumalı akışta ise ekranda hazır gelen plakayı onaylamak yeter. Aynı firma ve araçlar hep düzenli geliyorsa kartla geçiş de bir seçenektir; mantığını RFID kartlı kantar rehberinde anlattık.
STEQAR'da bu zincir nasıl işler?
- Şoför inmeden okuma. Plaka, araçtan inmeden okunur.
- Türk plakasına özel eğitim. Okuma genel amaçlı değil, Türk plakası için eğitilmiş bir yapıyla yapılır; yağmur, çamur, toz ve gece-gündüz koşullarında çalışır.
- Şüphede uyarı. Emin olunamayan okumada kantarcı uyarılır; plakayı tek tıkla düzeltir ya da elle girer. Kamera hiç yoksa plaka yazılır ya da kayıtlı listeden seçilir.
- İnternetten bağımsız. Plaka okuma, tartım ve fiş kesme internet olmadan sürer. Kesinti sırasında kalan e-irsaliyeler bağlantı dönünce gönderilir; ayrıntı için çevrimdışı çalışma örneğine bakabilirsiniz.
- Kameradan bağımsız. Belirli bir kamera markasına bağlı değildir. Kamerayı nereye takacağınız için kamera seçimi ve kurulum ipuçlarına, kaydın anlaşmazlıkta işine yarayışı için kantar kamera sistemi yazısına geçebilirsiniz.
Okumanın yanlış çıktığı durumda sistemin nasıl davranması gerektiğini ayrı bir yazıda ele aldık. Modülün ekran görüntüleri özellikler sayfasındaki plaka bölümünde duruyor.
Kendi kantarınızda neyi denemelisiniz?
Bir sistemin sizde nasıl çalışacağını broşür değil, kendi kantarınız söyler. Demo sırasında şunları isteyin:
- Aynı aracı farklı saatlerde geçirin. Sabah, öğle ve gece okumanın aynı çıkıp çıkmadığına bakın.
- Temiz ve kirli plakayı yan yana deneyin. Kirli plakada sistemin ne yaptığını izleyin: sessizce yanlış yazıyor mu, uyarıyor mu?
- Düzeltmeyi kendiniz yapın. Şüpheli okumayı düzeltmek için kaç tıklamanın gerektiğini siz sayın.
- İnternet bağlantısını kesin. Okumanın ve tartımın sürdüğünü gözünüzle görün.
Kamera ve plaka okuma modülünün kapsamı için paketler sayfasına, kendi kantarınızda denemek için demo talebine geçebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Plaka okuma için internet gerekir mi?
Gerekmez. STEQAR'da plaka okuma internet kesilse de çalışır; tartım ve fiş kesme de aynı şekilde sürer. İnternet yalnız dışarıya giden işler için lazımdır; bekleyen e-irsaliyeler bağlantı dönünce gönderilir.
Okuma bitince kantarcının yapacağı bir iş kalıyor mu?
Okuma güvenilirse plaka ekrana gelir ve akış devam eder. Okuma şüpheliyse kantarcı uyarılır; plakayı tek tıkla düzeltir ya da elle girer. Yani elle iş sıfırlanmaz, yalnız istisnaya iner.
Her plaka aynı kolaylıkla okunur mu?
Hayır. Işık, kir, açı ve plakanın durumu zorluk çıkarır. STEQAR Türk plakasına özel eğitildi ve yağmur, çamur, toz altında, gece-gündüz çalışır; buna rağmen emin olunamayan okumada sessiz kalmaz, kantarcıyı uyarır.
Plaka okuma ile RFID kart arasındaki fark nedir?
Plaka okumada kamera aracı tanır, şoförün yanında bir şey taşıması gerekmez. RFID'de şoför kartını okutur ve kart firma, şoför, araç ve ürün bilgisini getirir. Gelen araçlar değişkense plaka okuma, aynı firma ve araçlar düzenli geliyorsa kart daha anlamlıdır.
Plaka okuma modülü ayrı mı alınır?
Evet. STEQAR'da modüller ayrı eklenir; kamera ve plaka okuma bunlardan biridir. Kapsam için paketler sayfasına bakabilir ya da kendi kantarınızda görmek için demo isteyebilirsiniz.
STEQAR, SCP Bilişim ve Otomasyon Sistemleri'nin geliştirdiği kantar programıdır; Türkiye genelinde uzaktan kurulum ve destek verir.