eKüpSoft bağlantısında STEQAR, belgeyi göndermeden önce alıcının e-İrsaliye kutusunu sorar. Tek ve geçerli bir etiket dönerse etiket belgeyle birlikte açıkça gönderilir. Sonuç belirsizse, yani boş, birden fazla aday, geçersiz etiket ya da sonuçlanmayan sorgu varsa etiket gönderilmez, karar kayda yazılır ve gönderim sürer. STEQAR bu sorgudan alıcının kayıtsız olduğu sonucunu çıkarmaz.
Gönderimden önce alıcıya neden bakılır?
e-İrsaliyede belge, alıcının e-İrsaliye posta kutusuna teslim edilir. Bu kutunun adına etiket denir. Etiket gönderilirse hedef belgede açıkça belirtilmiş olur; gönderilmezse seçim sağlayıcıya kalır. Bu yüzden STEQAR, tartım kapandıktan ve belge hazırlandıktan sonra, asıl gönderim isteğinden hemen önce alıcının kutusunu sorar.
Sorgu alıcının VKN ya da TCKN'siyle yapılır ve yalnızca bakar; belge göndermez, hiçbir kaydı değiştirmez. Gönderim zincirinde ağdan önce biten kontrollerin ardından gelir ve asıl gönderim isteğinden bir önceki adımdır. Bütün zinciri, ayar ve numara kontrollerinden başlayarak eKüpSoft ile kantardan e-İrsaliye yazısında sırayla gösterdik.
Sorgu hangi kutuya bakar?
Sorguya her seferinde belge türü açıkça yazılır: e-İrsaliye. Sonuç, alıcının e-İrsaliye kutusudur. Alıcının e-Fatura kutusu bu sorguda aranmaz. İki belge türünü birbirinden ayırmanın neden önemli olduğunu e-İrsaliye mi, e-Fatura mı? yazısında anlattık.
Sonuca göre belgeye ne olur?
Sorgunun beş olası sonucu vardır. Tablo her birinde etiketin gönderilip gönderilmediğini gösterir:
| Sorgu sonucu | Etiket gönderilir mi? | Gönderim |
|---|---|---|
| Tek ve geçerli biçimli etiket | Evet, belgeyle birlikte açıkça gönderilir. | Sürer. |
| Boş sonuç | Hayır. | Karar kayda yazılır, gönderim sürer. |
| Birden fazla aday | Hayır. | Karar kayda yazılır, gönderim sürer. |
| Geçersiz biçimli etiket | Hayır. | Karar kayda yazılır, gönderim sürer. |
| Sorgu sonuçlanmadı | Hayır. | Karar kayda yazılır, gönderim sürer. |
Dikkat edilecek nokta şu: belirsiz sonuçların hiçbirinde gönderim durmaz. STEQAR tahminle bir etiket uydurmaz, ama alıcı çıkmadı diye de işlemi yarıda bırakmaz. Etiket gönderilmez ve etiketin seçimi eKüpSoft tarafına bırakılır.
Etiket kararı ile gönderim sonucu ayrı şeylerdir
Alıcı kutusu sorgusunun sonucunu gönderimin sonucuyla karıştırmayın. Sorgu, belgeye etiket eklenip eklenmeyeceğini belirler; gönderimden sonra kayda düşen sonuç ise eKüpSoft'un verdiği yanıttan gelir. Etiketsiz giden bir belge de başarılı, sarı uyarılı ya da belirsiz sonuçlanabilir. Başarıda sağlayıcı bir belge kimliği döndürmüştür; sarı uyarıda belge oluşmuş ama e-İrsaliye olarak işaretlenmemiştir; belirsizde ise belge kimliği dönmemiştir ya da yanıt alınamamıştır. Yani "etiket gönderilmedi" notu tek başına belgenin akıbetini anlatmaz; o notu gönderimin sonucuyla birlikte okumak gerekir.
Önizlemede ve gönderimden sonra
Önizleme hiç ağa çıkmaz ve belgeyi sağlayıcıya göndermez; dolayısıyla önizleme sırasında sağlayıcıya hiçbir istek, alıcı kutusu sorgusu dahil, gitmez. Gönderim yapıldıktan sonra da geri dönüş yolu yoktur: eKüpSoft üzerinden uzaktan iptal yapılmaz, gitmiş bir belgeyi kantardan geri çekemezsiniz. Bu yüzden alıcının kimlik numarasını gönderimden önce firma kartında kontrol etmek, sonradan düzeltmeye çalışmaktan çok daha ucuzdur.
Karar kayda nasıl yazılır?
Etiketin gönderilmediği her durumda STEQAR bu kararı irsaliye kaydına yazar. Böylece sonradan "bu belge neden etiketsiz gitti?" sorusunun cevabı kayıtta durur ve kimsenin hatırlamasına ya da tahminine kalmaz. Muhasebeden ya da alıcıdan bir soru geldiğinde ilk bakılacak yer irsaliye kaydıdır. Kayıttaki sonucun gönderimin sağlayıcıca kabulü anlamına geldiğini, GİB tarafının ise ayrıca izlenmesi gerektiğini Kayıttaki başarılı sonuç GİB onayı demek midir? yazısında açıkladık.
Bu bağlantıda alıcı kutusu sorgusu, alıcının e-İrsaliye mükellefi olmadığını kanıtlamaz. Sorgu boş dönse bile STEQAR alıcıyı kayıtsız saymaz ve bu sonuca göre farklı bir yol izlemez. Alıcının mükellef olup olmadığından emin olmak istiyorsanız bunu alıcıyla konuşarak ya da sağlayıcınıza sorarak netleştirin.
Sorgu sonuçlanmazsa gönderim neden durmaz?
Gönderimi durduran kontroller sorgudan önce biter. Sıra şöyledir: kimlik ayarlarının eksiksiz olması, numaranın biçime uyması, gönderen bilgisinin dolu olması ve belgenin oluşturulabilmesi. Bunlardan biri takılırsa gönderim hiç başlamaz ve neden ekranda gösterilir. Bu kontrolleri geçen belgede alıcı kutusu sorgusu sonuçlanmasa da gönderim sürer. Gönderimi durduran gönderen eksiklerini Gönderen bilgileri yazısında, numara kuralını Numara ve seri yazısında bulabilirsiniz.
Gönderimden sonra yanıt gelmezse durum başka bir sorudur: belge oluşmuş olabilir. Bu durumda yapılacak kontrol için Gönderim sonucu belirsiz kalırsa yazısına bakın.
Kantarcı için kısa kontrol listesi
- Alıcının kimlik numarası firma kartında doğru yazılı mı? Sorgu bu bilgiyle yapılır.
- Kayıtta "etiket gönderilmedi" kararı varsa nedenini okuyun: boş sonuç mu, birden fazla aday mı, geçersiz etiket mi, sonuçlanmayan sorgu mu?
- Etiketsiz giden bir belgenin alıcıya ulaşıp ulaşmadığını kayıttan değil, eKüpSoft portalından izleyin; portalde alıcıya, tarihe ve numaraya göre arayın.
- Etiket kararını gönderimin sonucuyla birlikte okuyun: etiketsiz giden belge de sarı uyarılı ya da belirsiz sonuçlanabilir.
Bu yazılar hangi sırayla okunmalı?
İlk kez kurulum yapıyorsanız eKüpSoft kurulum rehberiyle başlayın. Alıcı sorgusu, kurulum bittikten ve ilk gönderim denendikten sonra anlam kazanır. Başka entegratörlerle karşılaştırma yapıyorsanız Kantar e-İrsaliye entegratörleri yazısı yardımcı olur.
Sık sorulan sorular
Alıcı e-İrsaliye mükellefi değilse ne olur?
Bu bağlantıda alıcı kutusu sorgusu, alıcının mükellef olmadığını kanıtlamaz. Sorgu boş dönerse STEQAR alıcıyı kayıtsız saymaz; etiket göndermez, bu kararı kayda yazar ve gönderimi sürdürür. Belgenin sonunda ne olduğunu kayıttaki sonuçtan ve eKüpSoft portalından izlersiniz.
Sorgu birden fazla etiket döndürürse hangisi seçilir?
Hiçbiri seçilmez. Tek ve geçerli bir etiket dönmediği için STEQAR etiket göndermez, bunu kayda yazar ve seçimi eKüpSoft tarafına bırakarak gönderime devam eder.
Alıcı sorgusu hata verirse gönderim durur mu?
Hayır. Sorgu hata verir ya da sonuçlanmazsa etiket gönderilmez, karar kayda yazılır ve gönderim sürer. Gönderimi durduran şeyler başkadır: eksik kimlik ayarı, biçimine uymayan numara, eksik gönderen bilgisi ve belgenin oluşturulamaması.
Sorgu alıcının e-Fatura kutusuna da bakar mı?
Hayır. Sorguya her seferinde belge türü olarak e-İrsaliye yazılır; e-Fatura kutusuna bakılmaz.
STEQAR, eKüpSoft'un yanı sıra başka e-İrsaliye entegratörleriyle de çalışır; EDM Bilişim, Turkcell e-Şirket, Orkestra e-Faturacım, Veriban, e-Logo, QNB eSolutions, Digital Planet, KolayBi, Nilvera ve VBT bu seçenekler arasındadır. Farkları Kantar e-İrsaliye entegratörleri yazımızda karşılaştırdık.