e-Müstahsil makbuzuna geçmek için işletme e-Fatura uygulamasına dahil olmalı, makbuzu düzenleyip iletecek hazırlığı tamamlamalı ve GİB'in başvuru kılavuzlarına uygun başvuru yapmalıdır. Başvuru GİB portalı, izinli özel entegratör ya da doğrudan entegrasyonla yürür. 5 Kasım 2026'dan itibaren makbuzlarda SMS doğrulama bilgisi de bulunmalıdır; yazılımınız ve entegratörünüz bu tarihe hazır olmalıdır.
Katılım şartları
509 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin IV.5.2 bölümüne göre e-Müstahsil uygulaması, zorunlu tutulan mükellefler dışındakiler için isteğe bağlıdır. Uygulamaya dahil olmak isteyen mükellefin şunları sağlaması gerekir:
- e-Fatura uygulamasına dahil olmak.
- Hazırlığı tamamlamak. Tebliğdeki usul ve esaslara uygun olarak e-müstahsil makbuzu düzenleyip iletebilecek altyapıyı kurmak.
- Başvuruyu yapmak. Tebliğin V.1 bölümündeki yararlanma yöntemlerine ve başvuru esaslarına uygun biçimde e-Müstahsil uygulamasına dahil olmak için başvurmak.
Kimlerin zorunlu olduğunu ayrı bir yazıda anlattık: e-müstahsil makbuzu zorunluluğu.
Üç yöntem: portal, entegratör, doğrudan
Tebliğin V.1 bölümü, e-belge uygulamalarından yararlanmanın üç yolunu sayar:
| Yöntem | Nasıl işler? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| GİB portal yöntemi | GİB'in e-belge portallarında belge oluşturulur | Bilgi işlem sistemini entegre edecek yeterli altyapısı olmayan kullanıcılar için tasarlanmıştır; başvuru GİB'in başvuru kılavuzlarına göre yapılır |
| Özel entegratör yöntemi | GİB'den izin almış entegratörün bilgi işlem sistemi belgeyi oluşturur, mühürler ve iletir | Entegratörle çalışmak muhafaza ve ibraz ödevini ortadan kaldırmaz |
| Doğrudan entegrasyon | İşletme kendi bilgi işlem sistemini GİB'e doğrudan bağlar | Başkanlığın belirlediği şartları sağlayan ve başvurusu uygun bulunan mükellefler için mümkündür |
GİB portalı ile başvuru
GİB, e-Arşiv Fatura, e-Serbest Meslek Makbuzu ve e-Müstahsil Makbuzu için portal yönteminin başvurusunu aynı dokümanda anlatır. Başvuru, yetkili kurumdan alınmış mali mühür ya da e-imza ile Gelir İdaresi e-Arşiv portalı üzerinden yapılır; başvuru tamamlanınca e-posta ile bildirim gelir ve ardından portala giriş yapılabilir. Dokümandaki bilgisayar kurulum adımları zamanla değişebilir; güncel adımlar için GİB'in e-Belge sitesindeki başvuru kılavuzlarına bakın.
Özel entegratör ile çalışmak
Özel entegratör, GİB'den izin almış ve belge oluşturma, mali mühürle onaylama, zaman damgası kullanma ve alıcıya ya da Başkanlığa iletme hizmeti veren kuruluştur. GİB, e-MM hizmeti için izin verdiği entegratörleri sitesindeki özel entegratörler listesinde yayımlar; listede unvan, il, telefon ve e-posta bilgisi bulunur. Seçtiğiniz entegratörün bu listede olması gerekir.
- Esas olan, belgenin işletmenin kendi mali mührüyle ya da nitelikli elektronik sertifikasıyla imzalanmasıdır; özel entegratör kullananlar için belgenin entegratörün mali mührüyle onaylanmasına, GİB'in teknik kılavuzlardaki usulüyle izin verilebilir.
- Belge gönderip almada kullanılan bilgi işlem sisteminin yazılım ve donanım altyapısı, Türkiye sınırları içinde ve Türkiye Cumhuriyeti kanunlarının geçerli olduğu yerlerde bulunmalıdır.
- Entegratöre verdiğiniz ticari sır niteliğindeki bilgileri entegratör belgelerin oluşturulması, imzalanması, gönderilmesi ve alınması dışında kullanamaz.
Geçiş tarihleri ve kâğıttan geçiş ayı
Tebliğin IV.5.5 bölümü, makbuz düzenleme zorunluluğu bulunan mükelleflerin gerekli başvuruları yaparak e-müstahsil makbuzuna geçmesi için tarihler verir: genel olarak 1/7/2020, 5957 sayılı Kanun'a göre komisyoncu ya da tüccar olarak sebze ve meyve ticareti yapanlar için 1/1/2020; sonradan e-Fatura'ya geçenler için ise e-Fatura'ya geçiş süresi içinde. Bu tarihler zorunlu gruplara aittir; kendi grubunuzu zorunluluk rehberinden kontrol edin.
Tebliğin VIII bölümü, geçiş ayı için bir tolerans tanır: uygulamaya dahil olduğunuz tarihin içinde bulunduğu ayın sonuna kadar belgeleri kâğıt ortamda da düzenleyebilirsiniz. Aynı işlem için e-belge ya da kâğıt belgeden yalnızca biri düzenlenir. O ayın sonundan itibaren belgelerin e-belge olarak düzenlenmesi zorunludur ve kâğıt düzenlenmesi hâlinde Kanundaki cezalar uygulanır.
5 Kasım 2026: SMS doğrulama hazırlığı
GİB'in 22 Mayıs 2026 tarihli duyurusu, makbuz çıktısının muhatabına ıslak imzalatılması yerine, malları satan çiftçinin telefonuna gönderilecek SMS kodunun, telefon numarasının ve SMS'i gönderen operatör bilgisinin makbuzda yer almasını zorunlu kılmıştır. Duyuruya göre bu geliştirmeler 5 Kasım 2026'dan itibaren düzenlenecek tüm e-müstahsil makbuzlarında zorunludur; gerekli geliştirmeyi yapanlar tarihten önce de kullanabilir. Duyuru, tüm mükelleflerin ve özel entegratörlerin tarihten önce hazırlık yapmasını önemli görür.
GİB'in UBL-TR kılavuzu (Versiyon 1.1) alanları şöyle ayırır: SMS kodu ve çiftçinin telefon numarası çiftçi tarafının alanlarına, SMS hizmetini aldığınız operatörün bilgisi ise makbuzu düzenleyen tarafın alanına yazılır. STEQAR'da bu kod, makbuz kesilmeden önce açılan SMS adımında alınır.
Hazırlık kontrol listesi
| Hazırlık | Neden? | STEQAR'da nerede? |
|---|---|---|
| e-Fatura dahil olma ve e-Müstahsil başvurusu | Tebliğ şartı | İşletmenin GİB ile işi; yazılım dışında |
| Mali mühür ya da e-imza | Belgenin imzalanması, portal başvurusu | İmzayı bağlı entegratör ekler |
| Düzenleyenin vergi dairesi | Alıcı bilgisinde zorunlu | Entegratör ayarları; boşsa makbuz kesilmez |
| Çiftçinin kimliği, adresi, cep telefonu | Satıcı bilgisi ve SMS adımı | Firma kartı; giriş tipi olarak vergi mükellefi olmayan şahıs (çiftçi) seçilir |
| SMS sağlayıcı adı ve vergi kimliği | Belgeye işlenmesi zorunlu | Entegratör ayarları; eksikse ayarlarda uyarı görünür, tarih gelince makbuz kesimi durur |
| Bilgisayar saati | Belgede saat ve dakika bulunur | Zaman ağ saatinden alınır; sapma varsa kayıt bekler |
STEQAR'ın SMS adımı iki modda çalışır: manuel modda operatör çiftçiye gelen kodu elle girer, otomatik modda sistem kodu üretip SMS sağlayıcısı üzerinden gönderir. 5 Kasım 2026'dan önce hiçbir şey değişmez; tarih geldiğinde adım kendiliğinden devreye girer. Süreci bir tartımla görmek için demo talep edebilirsiniz; modüllerin tamamı özellikler sayfasında anlatılıyor. Makbuzun düzenlenme adımları için makbuz nasıl kesilir rehberine bakın.
Kaynaklar
Bu sayfadaki mevzuat cümleleri aşağıdaki resmî kaynaklardan alınmıştır. Metin bilgilendirme amaçlıdır; başvuru ve geçiş için kendi durumunuzu mali müşavirinizle teyit edin.
- Gelir İdaresi Başkanlığı (Hazine ve Maliye Bakanlığı), Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 509). Resmî Gazete 19/10/2019, sayı 30923; güncel metin (son değişiklik Resmî Gazete 31/12/2025, sayı 33124, 5. Mükerrer). Atıf yapılan bölümler: IV.5.2, IV.5.5, V.1, V.9, VIII. https://mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=33905&mevzuatTur=Teblig&mevzuatTertip=5
- GİB, e-Müstahsil Makbuzunun Islak İmza ile İmzalanarak Düzenlenmesi Yerine Bilgi Teknolojileri ve/veya İletişim Araç ve Ortamları Üzerinden Doğrulanarak Düzenlenmesine Yönelik Zorunluluk Getirilmesi Hakkında Duyuru, 22/5/2026. https://ebelge.gib.gov.tr/dosyalar/e-Mustahsil_Makbuzu_Duyurusu.pdf
- GİB, UBL-TR Müstahsil Makbuzu Kılavuzu, Versiyon 1.1, Mayıs 2026 (yayım tarihi 22/5/2026). https://ebelge.gib.gov.tr/dosyalar/kilavuzlar/e-Mustahsil_Makbuzu_Teknik_Kilavuzu_V1.1.pdf
- GİB, e-Arşiv Fatura, e-Serbest Meslek Makbuzu ve e-Müstahsil Makbuzu Uygulamalarından GİB Portal Yöntemi ile Yararlanmak Üzere Başvuru Dokümanı (belge üzerinde tarih yok; erişim tarihi 6/10/2026). https://ebelge.gib.gov.tr/dosyalar/kilavuzlar/e-Arsiv_Portal_Basvuru.pdf
- GİB e-Belge sitesi, e-MM Özel Entegratörler Listesi (erişim tarihi 6/10/2026). https://ebelge.gib.gov.tr/emustahsilozelentegratorlistesi.html
- GİB e-Belge sitesi, e-Müstahsil Makbuzu Hakkında sayfası (erişim tarihi 6/10/2026). https://ebelge.gib.gov.tr/emustahsilhakkinda.html
Sık sorulan sorular
e-Müstahsil makbuzu başvurusu nasıl yapılır?
Tebliğe göre üç adım gerekir: e-Fatura uygulamasına dahil olmak, makbuzu düzenleyip iletecek hazırlığı tamamlamak ve GİB'in başvuru kılavuzlarındaki esaslara uygun başvuru yapmak. Başvuru GİB portalı, izinli özel entegratör ya da doğrudan entegrasyon yoluyla yapılabilir.
Başvuru için mali mühür şart mı?
GİB portal yöntemi için hazırlanan başvuru dokümanı, yetkili kurumdan alınmış mali mühür ya da e-imza ile e-Arşiv portalına başvuru yapılmasını ister. Tebliğ, belgelerin mükellefin kendi mali mührüyle ya da nitelikli elektronik sertifikasıyla imzalanmasını esas alır; özel entegratör kullananlar için entegratörün mührüyle onaylanmasına izin verilebileceğini söyler.
Kâğıt makbuz ne zamana kadar kesilebilir?
Tebliğe göre uygulamaya dahil olduğunuz tarihin içinde bulunduğu ayın sonuna kadar makbuzu kâğıt ortamda da düzenleyebilirsiniz; ancak aynı işlem için e-belge ya da kâğıt belgeden yalnızca biri düzenlenir. O ayın sonundan itibaren e-makbuz zorunludur.
5 Kasım 2026'dan önce ne yapmalıyım?
Çiftçi kayıtlarındaki kimlik, adres ve cep telefonu bilgilerini tamamlayın, entegratörünüzün SMS adımını destekleyip desteklemediğini sorun ve düzenleyen tarafın vergi dairesi ile SMS sağlayıcı bilgilerini ayarlarda eksiksiz girin. GİB, hazırlığı tarihten önce tamamlamayı önerir; hazır olanlar belirtilen tarihten önce de kullanabilir.
Özel entegratörü nasıl seçmeliyim?
GİB, e-MM hizmeti vermek için izin verdiği özel entegratörleri sitesinde listeler. Entegratörünüzün bu listede olduğundan emin olun ve SMS doğrulama adımını sunup sunmadığını sorun. STEQAR ile hangi entegratör hesaplarının çalıştığını demo görüşmesinde teyit edin.
STEQAR kullanıyorsam başvuruyu yazılım mı yapar?
Başvuru işletmenin GİB ile yaptığı bir işlemdir. STEQAR tarafında ise entegratör ayarlarına düzenleyenin vergi dairesi, SMS sağlayıcı adı ve vergi kimliği girilir; çiftçi firma kartlarına giriş tipi ve cep telefonu işlenir.
STEQAR, SCP Bilişim ve Otomasyon Sistemleri'nin geliştirdiği kantar programıdır; Türkiye genelinde uzaktan kurulum ve destek verir.